electionexpress

Election Express: Bedankt!

Na vijf weken vol hoogtepunten in het land van eindeloze, lege wegen en verhitte politieke discussies, is de Election Express ten einde. We reisden van Los Angeles naar Orlando door 13 staten van westkust naar oostkust om uiteindelijk af te sluiten in New York en Miami.

Onderweg zagen we heel wat yard signs in de tuinen. Voor elk Clinton-bord in de stad waren er op het platteland tientallen Trump-borden. We dronken biertjes met boze en gefrustreerde Trump-stemmers en vaak wat gelaten maar optimistische Clinton-supporters.

 

We namen een kijkje in de campagnebus van de Democraten, we waren bij het laatste presidentiële debat en we zagen de verslagenheid bij de Democraten op de vloer van het Jarvis Centre toen niet Clinton maar Trump de overwinning binnenhaalde.

Kortom: we mochten vijf weken lang horen, zien en voelen waarom Amerikanen Voor Trump of juist voor Clinton stemden. Daarbij zagen we hoe dit grote land nog steeds enorm verdeeld is. Obama zei tijdens de speech waarmee hij doorbrak: “There are no red states, there are no blue states, just the United States.” Na acht jaar Obama is niets minder waar.

Het is aan president Trump om dat verdeelde land weer bij elkaar te brengen. Of Trump dat kan (en of hij dat wel wil) lees je natuurlijk hier op Amerikawatcher.nl, net als alle andere ontwikkelingen uit Amerika. Wie weet ook weer eens vanuit een camper aan de andere kant van de oceaan.

Op deze plek willen we ook jou bedanken. Tijdens onze reis kregen we enorm veel reacties op onze artikelen en video’s. Het gaf ons veel energie en onze reis een extra dimensie. Dank daarvoor!

Barbara en Jan

Advertenties

Election Express: Trump ís de gevestigde orde

In politiek Washington is Trump de kandidaat tegen de gevestigde orde. Maar maatschappelijk gezien is hij zo  establishment als maar kan. Hij verdedigt de belangen van blanke mannen. En ja, daar komt ook racisme bij kijken.

Onze Uber-chauffeur Guillermo heeft zijn navigatiesysteem op Spaans ingesteld. Hij luistert naar een lokale Spaanstalige radiozender. Alleen de merknamen in de reclames versta ik. Ford, Chili’s en sportzender ESPN komen voorbij. Guillermo woont met plezier in Miami, en rijdt in een mooie auto. Hij lacht om het getoeter om hem heen. “The traffic here is crazy.” Dat is ook meteen het enige dat hij in het Engels kan zeggen. In Miami valt me weer op hoe groot de muren tussen verschillende bevolkingsgroepen zijn in de VS.

Latino’s doen vaak de klusjes die blanke Amerikanen niet willen doen. Ze houden vanuit de spoelkeukens de economie draaiende, maar maatschappelijk staan ze aan de zijlijn. In Texas is de grappig bedoelde uitdrukking “I’ll let my Mexican do it”, heel gewoon.  Trump wil het aantal illegalen verminderen. In eerste interviews na zijn verkiezing heeft hij bevestigd dat hij 2 à 3 miljoen illegalen direct uit wil zetten. Ter vergelijking: dat is evenveel als Obama in 8 jaar uitzette. Overigens is dit nog mild van Trump. Tijdens zijn campagne zei hij alle circa 12 miljoen illegale Hispanics te willen deporteren. (Dat zou overigens knap ingewikkeld worden, luister dit gesprek  maar eens terug)

Trump gaat er graag prat op dat hij een anti-establishment kandidaat is. Politiek gezien is hij dat ook. Maar maatschappelijk gezien is hij dat duidelijk niet. Hij is een rijke blanke man met alle kansen en mogelijkheden die daarbij horen. Trump had de Clintons op zijn bruiloft. Democraten en Republikeinen kwamen bij hem bedelen om campagnedonaties. Meer establishment dan Trump wordt het niet. Trump verwoordt de angsten van met name blanke mannen die hun hoge positie op de maatschappelijke ladder dreigen kwijt te raken. Dit is de bevolkingsgroep die jarenlang de dienst uitmaakte, voordat globalisering de markten open gooide en de latino’s en andere minderheden vaste voet aan de grond kregen.

De Trump-campagne flirt geregeld met de ‘alt right’-beweging. Een  groep die om nationalisme en bescherming van eigen cultuur draait, en waar ook racistische elementen in zitten. Trump wijst die elementen niet direct af. Hij probeert ze achter zich te houden zonder dat hij andere groepen van zich vervreemdt. De benoeming van beroepsprovocateur Steve Bannon tot zijn belangrijkste adviseur in het Witte Huis is een duidelijke aanwijzing dat Trump zijn koers ook als president niet verandert.

Bannon was als hoofdredacteur van het rechtse alt right-platform Breitbart.com verantwoordelijk voor heel wat discutabele headlines en veel complottheorieën. Een Trump-criticaster werd een ‘renegade Jew’, Vrouwen worden onaantrekkelijk van de pil, en de Confederate flag verwijst naar een glorieus verleden. En de lijst is nog langer. Volgens Bannons ex-vrouw wilde hij zijn tweelingdochters niet op een eliteschool in Los Angeles hebben omdat er teveel Joden rondliepen.

Trump richt zich nu op de Mexicanen. Dat lijkt raar in een land dat is opgebouwd door immigranten, maar dat wantrouwen richting nieuwkomers is er altijd geweest. Vraag maar aan de Ieren, de Italianen, de Grieken en Oost-Europeanen. Allemaal kregen ze het zwaar te verduren van de groepen die voor hen naar Amerika kwamen. Altijd was er de angst dat het zo zorgvuldig opgestelde recept van die nieuwe Amerikaanse samenleving verpest zou worden door nieuwe, onbekende ingrediënten. De nieuwkomers zijn criminelen, lui, snappen dit land niet. Ze zijn anders, en minder dan wij. Nu is het dus de beurt aan de Latino’s.

Trump heeft nooit precies uitgelegd op welke periode hij doelt als hij zegt dat hij Amerika “great again” wil maken. Maar een ding staat altijd centraal in zijn plannen: zorgen dat de blanke Amerikaan het weer voor het zeggen krijgt in Amerika. Diezelfde groep die al een paar honderd jaar de baas is in de VS. Het establishment dus.

Election Express: waarom in Amerika alles groter is

Wie in Amerika weleens buiten New York is geweest, kent het verschijnsel van de super stores. In zo’n gigantische supermarkt, een paar voetbalvelden groot, zocht ik laatst minutenlang in het enorme koelschap naar een beker gewone yoghurt. Mijn ogen gingen langs rijen vol kunstmatige smaakjes. ‘Pumpkin spice flavored low fat yoghurt’. ‘Vanilla bean infused semi skimmed Greek style yoghurt’. ‘Non fat strawberry cheesecake style yoghurt’. Maar gewoon een simpele beker normale yoghurt? Onderin de koeling, twintig bekers van links stond een eenzame pot volle yoghurt naturel.

Het toevoegen van smaken komt voort uit de drang overal controle over te willen hebben. Dat klinkt groots, maar een Amerikaan denkt groots. Amerikanen zien zichzelf tenslotte als hét voorbeeld voor andere landen (lees ook mijn blog een groot theater). En alles moet aangepakt worden, omdat het kan. Daarom is er zoveel keuze. Daarom is alles een maatje groter. En als de grotere maat went, komt er een nog grotere maat. Je bestelt hier geen broodje kaas, je krijgt twintig opties. Omdat er hier niet zoiets is als ‘een broodje kaas’. De kleinste maat is wat Nederlanders vaak al groot vinden. Maar wij denken dan ook klein. Het enige land dat verkleinwoordjes gebruikt, zoals dat ‘broodje kaas’. In Amerika heet dat gewoon ‘a cheese sandwich’. Je hebt de vrijheid om zelf te bepalen hoe jij vindt dat jouw broodje kaas er uit ziet.

Amerika is de maakbare wereld. Iets is pas goed als er wat mee gedaan is. Er mee gerommeld is, zouden wij in Nederland zeggen. Dat maakbare komt werkelijk overal in terug. Las Vegas is het bekendste voorbeeld. Middenin de zinderende woestijn bouwt de één een casino met een piratenschip voor deur. De ander overtreft dat door ertegenover het Venetiaanse San Marco plein na te bouwen, compleet met grachten en ronddobberende gondels. Dat kan nog meer over de top, dacht de volgende en besloot met Caesar’s Palace Rome na te bootsen. En zo gaat het maar door aan de Strip, waar de Eiffeltoren vlak naast het Vrijheidsbeeld staat. Steeds groter, steeds gekker.

De drang alles aan te pakken zit in de aard van de Amerikanen. Ooit kwamen ze hier en moest het land opgebouwd worden. Wegen, riolering, elektriciteit. Alles van het oosten tot het wilde westen werd onder handen genomen. Land werd ontgonnen, rivieren werden bedwongen. Er is veel ruimte en als dat van jou is, kun je doen wat je wilt. Van een bouwvergunning voor een dakkapelletje hebben ze hier nog nooit gehoord (en als je het ze vertelt, lachen ze je uit). Dus doe je wat er in je opkomt. Er is ruimte, er is aanbod. En de keus is aan jou.

Amerika, land of the free. Hier draait het natuurlijk om vrijheid. Niet in beperkingen denken, zelfs niet als het om je eigen lichaam gaat. De vrijheid om te eten zoveel als je wilt. Zie daar de obese Amerikaan. Tonnetje rond van al het consumeren, omdat het kan.

BM

Election Express: Trump en de verdeelde Staten van Amerika

“Het goede nieuws is dat Trump nu naar Washington verhuist!” New Yorkse humor, op straat vlakbij de Trump Tower. Daar vechten journalisten, toeristen en demonstranten om een beetje ruimte op de stoep. “This is not my President” wordt gescandeerd. Er wordt zelfs een Amerikaanse vlag verbrand. Maar New York is niet Amerika. Het land is op veel manieren verdeeld, en ook tussen stad en platteland loopt een scheidslijn.

Reizend van Los Angeles naar Orlando, dwars door de zuidelijke staten, was het verschil steeds duidelijk te zien aan de yard signs. Die bordjes voor in de tuin met de naam van de kandidaat erop. In de steden zagen we Clinton. Buiten de steden was de steun overweldigend voor Trump. In Texas, Louisiana, Mississippi, in al die dorpen en bij al die boerderijen waren de borden voor Trump.

Daar tussen de eindeloze grasvelden, de verlaten landweggetjes en de oude katoenplantages zijn ze opgetogen, en zijn de verwachtingen voor de nieuwe president hoog. Waar Obama acht jaar geleden de hope and change kandidaat voor links Amerika was, is Trump dat nu voor het meer conservatieve, rechtse Amerika. Trump moet Washington opschudden, en alles terugdraaien wat Obama heeft ingezet.

Obama is in deze streken ongelooflijk impopulair. Want onder zijn presidentschap is Amerika afgegleden, is de heersende mening. Het vreselijke Obamacare verplicht werknemers en werkgevers tot veel te dure verzekeringen, de banen verdwijnen naar het buitenland en hij wil Amerikanen hun wapens afpakken, zodat ze makkelijker onder de duim te houden zijn.

Dit is Trump country. De kiezers hier zijn vaker ouder, vaker witter en vaker ontevreden over hoe het met het land gaat. Ze kijken argwanend naar die cappuccino drinkende New Yorkers. Waarom 4 dollar uitgeven voor Starbucks-koffie als je ook ouderwets eerlijke filterkoffie voor minder dan de helft kan krijgen? En wat een gedoe met die dure hybride Priussen. Een heerlijk ronkende American made pickup-truck werkt toch net zo goed.

Paul Krugman schreef na de uitslag dat hij zijn landgenoten niet meer kende. “Deze mensen willen een ander Amerika dan wij willen.” Daar heeft hij gelijk in. Krugman staat als columnist voor de New York Times heel ver af van de gemiddelde Texaan. En die Texaan voelt weerzin als hij aan die linkse, feiten verdraaiende krant denkt. Die Texaan voelt zich net zo onbegrepen als Krugman.

Dit is maar een voorbeeld van een van de vele manieren waarop de Verenigde Staten op dit moment vreselijk verdeeld zijn. Het is nu aan President-elect Donald Trump om dat hele land toch achter zich te krijgen. Dat wordt een moeilijke balanceer act. Hij moet zijn eigen kiezers tevreden houden. Die willen dat Obamacare meteen gestopt wordt, dat er een muur bij de Mexicaanse grens komt, en dat Hillary Clinton in de cel belandt. En dat willen ze allemaal op dag 1.

Dat is nu precies wat de andere helft van het land niet wil. Het was een vreselijk harde campagne. De verhoudingen tussen Republikeinen en Democraten zijn nog verder op scherp gezet. De teleurstelling bij Democraten is enorm. Trump moet de komende maanden toewerken naar een positie van samenbrengen in plaats van verdelen. Hij moet een president worden voor die boze blanke man met zijn filterkoffie, maar ook voor die cappuccino-drinkende millennial in de stad. Die kant heeft Trump nog niet eerder laten zien.

Election Express: Amerika wordt wakker. “Vote for the one you dislike least”

“Decision day is finally here”, staat op de voorpagina van de USA Today. Je kan de zucht erachteraan bijna horen. Na een manisch einde van de campagne met nog meer bezoekjes van kandidaten, nog meer verkiezingsspotjes en nog meer non-stop uitzendingen van de nieuwszenders, is Amerika er klaar voor, en er klaar mee.

New York Post verwoordt dat laatste gevoel het best. “Vote for the one you dislike least”, een grote foto van een vrouw die met een vies gezicht haar neus dichtknijpt. The New York Times houdt het zakelijker op de voorpagina: “Clashing final pitches in swing state blitz”.

Maar op de verkiezingspagina’s ook hier teleurstelling over de verkiezingen van dit jaar. “Earthquake and Aftershock” schrijven ze over deze verkiezingen. “If 2008 is remembered as a moment of progress, 2016 finds the nation taking a long look inward and shuddering.”

De TV-networks laten zien hoe Clinton pas om half vier vanochtend thuiskwam, en vandaag alweer vroeg ging stemmen in Chappaqua, waar ze woont. (breaking)  Trump reisde door vier verschillende staten en stemt later ergens in Manhattan.

Naast veel terugblikken, gespeculeer en verkiezingsplaatjes is er ook ruimte voor belangrijkere zaken. NBC knapte een keuken op voor een gezin die het echt kon gebruiken, Jenniffer gaf een openhartig interview, en er zat een slang in een vliegtuig. De presentatoren gniffelen. “He flew businessclass, did he pay for that.”

 

Election express: In a swing state of mind


“These elections are rigged against us, so vote! We need your vote!” Trump schalt door de vertrekhal van het vliegveld van Orlando. Zoals op elk vliegveld in Amerika staat ook hier in Florida CNN aan. Maar er is iets raars aan de hand. De wachtende reizigers negeren normaal de tv’s. Nu kijken ze ingespannen naar Trumps speech. Er wordt zowel instemmend geknikt als mismoedig geschud.
In swing state Florida merken ze aan alles dat juist hun staat doorslaggevend kan zijn deze verkiezingen. De tuinen staan vol bordjes met stemadvies. Voor elk Clinton-bord zijn er 10 à 15 Trump-borden. Nog een verschil: de Trump-borden zijn vaak zelfgemaakt. Die van Clinton kant-en-klaar gekocht. Bij hotels staat naast de dagaanbiedingen: “make a difference, go vote!”


Zowel Clinton als Trump zijn veel in Florida vlak voor verkiezingsdag. Clinton richt zich specifiek op steden met veel latino’s, een groep die ook hier in recordaantallen vroeg stemt. Trump schiet meer met hagel. Hij is overal in Florida en geeft zijn vaste, algemene speech. Clinton werd in Florida gesteund door sterren als Jennifer Lopez, Katie Perry en Bruce Springsteen. Trump moet het vooral van zijn kinderen hebben. Verschillende campagnes dus, maar toch liggen de kandidaten nek-aan-nek, met een kleine voorsprong voor Clinton.

Na een marathon van anderhalf jaar campagne voeren, zitten we nu definitief in de eindsprint. En die gaat via de slagvelden in Florida, Pennsylvania en North Carolina naar New York. Dat voelt best raar. Tijdens onze reis door de zuidelijke staten bleek steeds weer hoe groot de verschillen zijn tussen het conservatieve Zuiden van de pick-up trucks, en het meer linkse New York, de stad van die latte sipping liberals. De stad waarbij in het zuiden vaak een vies gezicht wordt getrokken. De stad van die linkse anti-Trump krant die niet te vertrouwen is.

Maar het is ook de stad waar de Trump Tower staat, en waar Clinton senator was. Dus gaat het hier gebeuren. In the Big Apple ligt de finishlijn. Maar de race wordt gewonnen in al die staten ver hier vandaan. Al die borden, bumperstickers en bezoekjes van kandidaten leiden tot die laatste en belangrijkste opiniepeiling: verkiezingsdag. Inzet: 270 kiesmannen, en het presidentschap.

Election express: dutchies for trump!

“Clinton moet de gevangenis in. Die vrouw is een crimineel. Dan liever Trump!” Een Nederlandse Amerikaan zie je al van verre staan. Maar een Nederlandse Republikein is even zoeken. Jo Bormans is er een. Een overtuigd Trump-stemmer. Hij kwam in ’74 naar Houston om voor een oliebedrijf te werken. Als het Nederlands elftal speelt is hij voor Oranje, maar qua politiek voelt hij zich veel meer thuis in de VS.

“Hillary Clinton is een enorm slecht mens. Ze heeft zich op de kosten van de belastingbetaler enorm verrijkt.” Bormans doelt op Clintons jaren als Minister van Buitenlandse Zaken. Het was vaag waar de minister ophield, en waar de Clinton foundation begon. Schijnbare belangenverstrengeling, maar zonder een veroordeling of officieel onderzoek. Waarom is hier dan niet meer verontwaardiging over?  Bormans: “Het interesseert de mensen niet, als ze maar geld krijgen van de regering, dan stemmen ze ervoor.”

Vanaf de bar in de keuken kijk je uit over de woonkamer met Amerikaans formaat TV en het zwembad. “We glijden af richting socialisme. Terwijl ik juist uit Nederland vertrok omdat het er zo socialistisch werd.” Dat socialisme achtervolgt hem dus nu naar de VS. “Nee daar ben ik niet over te spreken. Ik hoop ook daarom dat Trump wint. Niet omdat hij zo’n hoogstaand mens is, maar het alternatief is nog slechter.”

“De regering moet zo klein mogelijk blijven, en de mensen moeten voor zichzelf zorgen. En het is niet de taak van de regering om de zwakken te helpen op vakantie te gaan.” Voor Obama heeft hij geen goed woord over. Obama liet de staatsschuld oplopen, en mengde zich met Obamacare in de vrije markt. Dat hoort niet volgens Bormans. Voor hulp zijn liefdadigheidsinstellingen. “Het moet niet ten koste van de belastingbetaler gaan.”

Bormans is er niet gerust op dat zijn mede-Amerikanen voor Trump zullen kiezen. Het land is verdeeld. Jo’s vrouw Adri vertelt: “We doen geen inkopen bij die winkels van die vreselijke Soros. He’s a liberal, de eigenaar van Starbucks ook, daar komen we dus niet.” Met vrienden wordt niet veel over politiek gesproken. Lachend: “we willen wel vrienden overhouden.”

Hoe zal het land er over vier jaar bijliggen? Jo Bormans: “Slechter als Hillary president wordt en stuk beter als Trump president wordt. Als hij ook maar de helft uitvoert van wat hij zegt, dan gaat het een stuk beter. Als Hillary er komt dan weet ik zeker dat ze Obama-beleid doorzet, zoals Obamacare. En dat is echt een disaster.”

Election Express: Kiezen tussen “clown Trump” of “crimineel Clinton”

image

Gedempte stemmen achter ons op het beschutte terras. De blonde eigenaresse van restaurant the Secret Garden in Sedona, Arizona praat met een oudere gast, die haar zojuist heeft gecomplimenteerd met de creatieve gerechten. Nu stippen ze nog heel even de verkiezingen aan. “Het is kiezen tussen twee kwaden,” zegt de gast, doelend op Trump en Clinton. Het is precies die zin, die we de afgelopen drie weken tijdens onze reis door de zuidelijke staten van Amerika, heel vaak horen.

De meeste Amerikanen beginnen niet spontaan over de verkiezingen, maar als we ze er naar vragen zijn ze meestal onbescheiden in hun mening. “Don’t be afraid, you won’t be trown out of this country, because Trump won’t win”, zegt een kampeerder met een knipoog tegen me als hij verneemt dat ik uit Europa kom.

Spreken we in Californië vooral Clinton-stemmers, hoe westelijker we gaan hoe meer Trump-aanhangers zich bekend maken. Vaak mannen richting de pensioengerechtigde leeftijd. Een felgekleurde polo gespannen om het grote lijf. Witte sokken hoog opgetrokken in sportieve schoenen. Shorts. En vaak een petje met ofwel de tekst ‘make America great again’ ofwel een paar Trump-buttons.

Hartgrondige Clinton aanhangers zijn lastiger te herkennen. En misschien zijn het er ook wel minder. De meeste Hillary-kiezers die we tegen komen, willen niet op Trump stemmen. Ze zijn dus niet altijd voor Clinton, maar een stem op haar is minder erg dan op “die clown”, “die idioot”, “die mafklapper” of welke benaming Trump ook gegeven wordt. In lieftallige bewoordingen wordt in ieder geval niet over hem gesproken. Ook niet door kiezers die wel op hem stemmen overigens. Die lijken hem vooral te gedogen. “Trump is niet de allerbeste kandidaat”, zegt Arjan uit Houston, Texas. “Maar”, verwijst hij naar Bill Clinton “hij heeft tenminste geen vrouwen aangerand.”

Republikeinen noemen Clinton op hun beurt een crimineel, die er alleen maar op uit is het land kapot te maken. Het FBI onderzoek tegen haar is koren op hun molen. Trump is misschien ook niet hun meest ideale kandidaat, maar ze zijn loyaal aan hun partij. En Trump is een succesvolle business man. “Zijn bedrijven zijn winstgevend. Hij heeft de capaciteiten om de juiste mensen om zich heen te verzamelen en dat zal hij ook in Washington doen,” zegt Brian, vaste bewoner op een camping in Las Crucas, New Mexico. En het allerbelangrijkst: Trump heeft geen politiek verleden. Clinton heeft al fouten gemaakt en wordt onbetrouwbaar gevonden. Trumps politieke blazoen is nog schoon en dus is hij voor de mensen die op hem stemmen, de veilige(re) keus.

Veel Amerikanen zeggen wat wij in Nederland ook vinden: hoe heeft het zo ver kunnen komen? “Van de honderden miljoenen Amerikanen die er zijn, komen ze met deze twee!” Meer dan ooit zijn het de verkiezingen met twee kandidaten waar de meerderheid van het land niks in ziet. Maar echt druk kunnen de meesten zich daar niet om maken. Zolang zij maar geen last hebben van politieke inmenging. “Clinton is een drama voor het land, maar als zij gekozen wordt zal ik het niet echt merken. Ik heb een goede baan en mijn kinderen een goede opleiding, dus die komen er ook wel. Maar voor Amerika is het een drama”.

BM

Election express: “Als Trump wint dan gaan Obama’s knokploegen  de straat op.” En 8 andere complottheorieën.

“Waar zijn jullie tijdens verkiezingsnacht?” “In New York.”  “Oh My.” Een bezorgd gezicht. Ik weet even niet wat hij bedoelt, en vraag hem dan maar met een grijns: “Geen goed idee?” Hij rolt met zijn ogen en zucht nog eens. “Als Trump de verkiezingen wint 8 november, dan stuurt Obama ‘the blacks’ de straten op. Berg je dan maar!” Oh. We hadden het net nog gezellig over alles wat er mis is met Hillary Clinton, een geliefd gespreksonderwerp hier op het platteland van Texas. Maar deze zag ik even niet aankomen.

De Trump-supporters die we hier spreken zijn meestal aardige en leuke mensen. Ze hebben vaak goede punten over wat er mis is met de politiek in Washington. Bonus: je kan meestal met ze lachen, en ze zijn een stuk minder prekering dan sommige Democraten. Ze zijn soms vol vuur, en soms gelaten over de persoon Trump. Bijna altijd zijn ze enthousiast over zijn boodschap. Maar meer dan eens komen er absurde complottheorieën voorbij.

De door Obama gestuurde stadsmilities bijvoorbeeld. Obama was oorspronkelijk een community organiser (soort straatcoach) in Chicago, en weet ook als president wel wat te regelen. Maar het lijkt me toch sterk dat hij zo’n geheim leger stand-by heeft staan. Toch houdt Patrick voet bij stuk: “Zwarten gaan nu al de straat op om willekeurige mensen, vaak ouderen, bewusteloos te slaan. De binnensteden gaan door een soort omgekeerde evolutie. Ze gaan terug naar een soort Afrikaans oerinstinct.”

Ik ben in dubio. Aan de ene kant ben ik wel klaar met dit gesprek. Aan de andere kant wil ik weten waar hij dit vandaan heeft, en wat hij allemaal nog meer gelooft. Ik begin voorzichtig. “Het lijkt me moeilijk om goede informatie te halen als kiezer. Beide kanten hebben hun eigen waarheden. Welke moet je geloven?” Nee de media gelooft hij niet. “Die spannen samen met de overheid om de status quo te behouden. Ik haal mijn informatie van het internet. Daar selecteer ik dan zelf wat ik aannemelijk vindt.” Dat klinkt inderdaad zeer betrouwbaar. Maar hij is zeker niet de enige hier.

“Jullie weten dit misschien niet, maar dit land glijdt langzaam af richting communisme. Mensen durven niet meer te zeggen wat ze denken.” Barbara en ik kijken elkaar bedenkelijk aan. Patrick is vriendelijk, komt intelligent over en is heel behulpzaam. Het type aardige buurman. Maar als hij op stoom is, komt er een heel andere kant naar boven.

En Patrick is niet de enige. De complottheorieën hoor je overal. Vaak zijn het vuurtjes die al lang sluimeren, en nu door Trump worden aangewakkerd. Het is soms complete paranoia, vaak doorspekt met een aangeboren grote argwaan tegen de overheid. Een paar van de bizarste die we deze weken hoorden:

-Ambtenaren willen graag hun eigen baan behouden, en werken daarom Republikeinen tegen, die een kleinere overheid willen. Daarom controleert de belastingdienst Republikeinen veel strenger en maakt het kritische burgers monddood door middel van chantage.

-Ook leraren willen hun eigen baan veiligstellen en indoctrineren leerlingen met socialisme. Dit is ook de reden dat jongeren vaker op een Democraat stemmen.

-Stemfraude vindt op grote schaal plaats. Tegenover jouw stem staan honderden frauduleuze stemmen van dode, of niet bestaande kiezers. Doden stemmen over het algemeen op een Democraat. (In de praktijk zijn er heel weinig meldingen van verkiezingsfraude in de VS. Maar Trump waarschuwt er vaak voor.)

-Het hooggerechtshof gebruikt zaken als testcase om te zien hoever ze kunnen gaan bij het Amerikaanse volk. Op dit moment buigt het hof zich bijvoorbeeld over de rechten van transgenders. Patrick: “belachelijk, je weet toch wanneer je man of vrouw bent? Je bent straks niet meer veilig op je wc!” Als het volk hier niet tegen protesteert, gebeuren er straks nog veel gekkere dingen.

-Als Clinton als president voor strengere wapenwetgeving zorgt, dan verandert ze het land meteen in een dictatuur. Zonder wapens kunnen de burgers zich namelijk niet verdedigen, en is alles verloren.

-Clinton is een internationaal beroepscrimineel. Crooked Hillary is te koop, en ze wil president worden zodat ze niet meer vervolgd kan worden voor alle corruptie waaraan zij en haar vriendjes zich schuldig maken. (De Clintons worden achtervolgd door controverse, maar veroordelingen zijn er niet. Tijdens haar ministerschap was er de zweem van belangenverstrengeling vanwege haar werk voor de Clinton-foundation, maar ook hier geen veroordeling voor corruptie.)

-Clinton gaat de grens met Mexico helemaal opengooien, waardoor duizenden Amerikanen hun baan gaan verliezen. En er zullen massaal vluchtelingen uit IS-landen worden opgenomen. Daar wordt Clinton voor betaald.

-De media. Journalisten zitten in de zak van overheid en grote corporaties, zijn bovendien per definitie niet te vertrouwen. Ze verdraaien altijd de waarheid. Gelukkig voor ons vielen Nederlandse journalisten hier over het algemeen niet onder. “Maar als mijn zoon journalist had willen worden, zoals jij, dan was er een heel hard gesprek gekomen.”

 

Election Express: Trumps Mexicaanse muur? Die staat er al!

 


Het is druk in de Walmart van Douglas. Oma’s en moeders met kinderen. De voertaal is Spaans. De bordjes in de winkel zijn tweetalig: er is een speedy checkout, maar ook een caja rapida. Ze verkopen bijna net zoveel Mexicaanse biermerken als Amerikaanse. En ze hebben echte pinatas.

Direct achter de Walmart is het nog drukker. Een rij van auto’s en mensen voor de smalle grensovergang naar Mexico. Aan weerszijden van de hokjes een groot dubbel hek. Het eerste hek is zo’n vier meter hoog en van gaas. Het wordt overschaduwd door een nog hoger roestkleurig metalen hek er meteen achter. De inwoners van het Amerikaanse Douglas kunnen vanuit hun tuinen nog net de Mexicaanse vlag zien wapperen. Maar erheen lopen, kan niet. Het grensdorp is hermetisch afgesloten.

Een van Trumps grootste verkiezingsbeloften is een muur. Maar langs zo’n 900 kilometer van de Mexicaans-Amerikaanse grens staat al jaren precies zo’n muur. Nou ja, ze noemen het hier liever een hek. Dat klinkt vriendelijker. Hek of muur, Trump vindt dat de afscheiding hoger moet. Daarnaast wil hij de gaten in de grens opvullen met nog meer muur. Want nu kunnen illegalen en smokkelaars nog gewoon een stuk omrijden.

Voor Trumps muurplannen zijn felle voor –en tegenstanders. En tussen die twee kampen loopt ook een duidelijk scheiding: Democraten zijn tegen en Republikeinen zijn voor. De Latino’s in de grensregio keren zich logischerwijs tegen de muur. De El Paso Times meldt een duidelijke toename in early voting in de counties aan de grens. Volgens peilingen zouden dat vooral stemmen voor Clinton en tegen Trump zijn. In sommige counties gingen de eerste dagen 80 tot 120% meer mensen vroeg stemmen dan in 2012.

Dit zouden voornamelijk Latino-kiezers zijn. Op een lokale radiozender worden ze opgeroepen massaal te gaan stemmen. “Hij wil een muur. Maar als wij samenwerken, zijn wij een muur van 10 miljoen mensen. Een muur om het presidentschap.”

Het belangrijkste argument voor de muur, is veiligheid. Er komt drugs binnen via Mexico, volgens Trump in grote hoeveelheden. Ook zouden er volgens Trump IS-strijders via Mexico het land binnenkomen. Alexis, jaar of dertig, opgegroeid in Douglas, voelt zich meer op zijn gemak in zijn stadje sinds de muur er is. Dat het hek bij sommige mensen door de achtertuin gaat, vindt hij geen probleem. “Mooi is anders, maar ach, je went eraan. We hebben minder criminaliteit nu. Veiligheid staat voorop.”

Mike is een Vietnam-veteraan. Hij reist al drie jaar met een minicaravan “a rolling kingsize matrass” van camping naar camping. Met zijn grijze haar, baard, en een net iets te ver open geknoopt Hawaii shirt ziet hij eruit als een overjarige hippie. En dat is hij eigenlijk ook. Hij verkocht zijn huis voor een vrijer leven, maar kan door zijn kleine pensioentje ook niet meer terug naar een vast huis. Hij zit nu vast in zijn zelfgekozen vrijheid.

Al dat gepraat over hekken en muren snapt hij niet. Amerika heeft volgens hem zelf deze situatie met 11 miljoen illegale immigranten gecreëerd. Boeren, rijken, de horeca: niemand stelt vragen als een illegaal aanklopt voor goedkope klusjes. Amerika is verslaafd aan deze slecht betaalde krachten. “Wie gaat die huizen schoonmaken als die kamermeisjes en schoonmaaksters allemaal terug moeten?” Volgens Mike gaan Trump en Clinton dat probleem beiden niet oplossen. Als Bernie Sanders nou nog mee had gedaan…

“We hebben dringend meer muur nodig, hier in the United States of Mexico. En Trump gaat die muur leveren!” Tom en Brenda zijn overtuigd Republikein. Ze ontvluchten de kou van Iowa om de zon van het zuiden op te zoeken. Ze hebben Amerika zien afglijden de afgelopen 8 jaar, en moeten er niet aan denken dat er nog vier jaar een Democraat in het Witte Huis zit.

De muur en immigratie zijn belangrijke punten voor Brenda. “In Iowa hoefde de deur niet op slot, lieten we de sleutels in de auto zitten. De laatste jaren voel ik me steeds minder veilig.” Ze maken zich zorgen om de fabrieken die naar Mexico vertrekken en de immigranten die ze ervoor terugkrijgen. “Ze pikken Amerikaanse banen in.” Zij zien het liefst de grenzen dicht, en het vrijhandelsakkoord NAFTA van tafel. Dat verdrag zorgt ervoor dat Amerikaanse bedrijven naar Mexico vertrekken. Bedankt Bill Clinton, daar heeft Amerika nog steeds last van. “NAFTA? Because we have ta!”

Maar Douglas profiteert ook van de Mexicaanse buren. “Al die Mexicanen doen tenminste nog inkopen bij de Walmart. Van Amerikanen moet de middenstand het op dit moment niet hebben.” Van Roy mag het allemaal wel wat minder streng. Hij runt een camping/schietbaan niet ver van de grens. Volgens hem is de stroom illegalen al jaren geleden opgedroogd. Economisch gaat het nog steeds niet goed in dit gebied. Dus is het voor veel Mexicanen beter om weg te blijven, of zelfs weer terug te keren naar Mexico. Acht jaar geleden werden er nog vijftig illegalen van zijn oprit geplukt. Maar de laatste jaren is dat niet meer voorgekomen.

Tom uit Iowa denkt dat president Trump uiteindelijk niet een fysieke muur zal bouwen. Er moet een elektronische muur komen, met drones, detectors en camera’s. Dan is zo’n dure fysieke muur helemaal niet nodig. Mike gelooft het allemaal wel. “Bij deze natuurcamping staat een waarschuwingsbord ‘pas op voor illegale immigranten.’ Wat moet ik daar nou mee? De controles, de drones, de helikopters, het is allemaal voor de bühne.”


In het radioprogramma Good Morning New Mexico gaan de twee conservatieve hosts los op Hillary Clinton. Ze negeert het grensprobleem, en Amerika gaat down the drain. “We are the greatest country on earth. Daarom willen mensen hierheen komen. Maar daarvoor hebben we nu een leider nodig die de muur bouwt die Amerika nodig heeft.”

De hoofdstraat van Douglas is ondertussen verlaten. Het is een doodlopende weg geworden; als je hem helemaal uitrijdt, stuit je op de grens. Winkels lijken al jaren gesloten, ramen zijn dichtgespijkerd. Er zijn geen klanten voor de overgebleven dollarshops. Geen Amerikanen, en geen Mexicanen.