clinton

Election Express: Bedankt!

Na vijf weken vol hoogtepunten in het land van eindeloze, lege wegen en verhitte politieke discussies, is de Election Express ten einde. We reisden van Los Angeles naar Orlando door 13 staten van westkust naar oostkust om uiteindelijk af te sluiten in New York en Miami.

Onderweg zagen we heel wat yard signs in de tuinen. Voor elk Clinton-bord in de stad waren er op het platteland tientallen Trump-borden. We dronken biertjes met boze en gefrustreerde Trump-stemmers en vaak wat gelaten maar optimistische Clinton-supporters.

 

We namen een kijkje in de campagnebus van de Democraten, we waren bij het laatste presidentiële debat en we zagen de verslagenheid bij de Democraten op de vloer van het Jarvis Centre toen niet Clinton maar Trump de overwinning binnenhaalde.

Kortom: we mochten vijf weken lang horen, zien en voelen waarom Amerikanen Voor Trump of juist voor Clinton stemden. Daarbij zagen we hoe dit grote land nog steeds enorm verdeeld is. Obama zei tijdens de speech waarmee hij doorbrak: “There are no red states, there are no blue states, just the United States.” Na acht jaar Obama is niets minder waar.

Het is aan president Trump om dat verdeelde land weer bij elkaar te brengen. Of Trump dat kan (en of hij dat wel wil) lees je natuurlijk hier op Amerikawatcher.nl, net als alle andere ontwikkelingen uit Amerika. Wie weet ook weer eens vanuit een camper aan de andere kant van de oceaan.

Op deze plek willen we ook jou bedanken. Tijdens onze reis kregen we enorm veel reacties op onze artikelen en video’s. Het gaf ons veel energie en onze reis een extra dimensie. Dank daarvoor!

Barbara en Jan

Editie NL: Hoe New York wakker werd na Trumps overwinning

Bij Clintons verkiezingsavond werd gehuild, en New Yorkers waren geschokt. Ik mocht bij Editie.nl live in de uitzending vertellen hoe New York het verlies van hun Hillary verwerkt. Als je goed kijkt zie je het gouden Trump-logo op de achtergrond. Maar terwijl voor Trump Tower wordt geprotesteerd, wordt er op het platteland juist gejuicht. In al die Zuidelijke staten waar we doorheen reden is het merendeel van de kiezers blij met hun President-Elect Trump.

Je kunt het fragment gedeeltelijk hier terugkijken  (na ongeveer 2 minuten)

 

 

Election Express: Amerika wordt wakker. “Vote for the one you dislike least”

“Decision day is finally here”, staat op de voorpagina van de USA Today. Je kan de zucht erachteraan bijna horen. Na een manisch einde van de campagne met nog meer bezoekjes van kandidaten, nog meer verkiezingsspotjes en nog meer non-stop uitzendingen van de nieuwszenders, is Amerika er klaar voor, en er klaar mee.

New York Post verwoordt dat laatste gevoel het best. “Vote for the one you dislike least”, een grote foto van een vrouw die met een vies gezicht haar neus dichtknijpt. The New York Times houdt het zakelijker op de voorpagina: “Clashing final pitches in swing state blitz”.

Maar op de verkiezingspagina’s ook hier teleurstelling over de verkiezingen van dit jaar. “Earthquake and Aftershock” schrijven ze over deze verkiezingen. “If 2008 is remembered as a moment of progress, 2016 finds the nation taking a long look inward and shuddering.”

De TV-networks laten zien hoe Clinton pas om half vier vanochtend thuiskwam, en vandaag alweer vroeg ging stemmen in Chappaqua, waar ze woont. (breaking)  Trump reisde door vier verschillende staten en stemt later ergens in Manhattan.

Naast veel terugblikken, gespeculeer en verkiezingsplaatjes is er ook ruimte voor belangrijkere zaken. NBC knapte een keuken op voor een gezin die het echt kon gebruiken, Jenniffer gaf een openhartig interview, en er zat een slang in een vliegtuig. De presentatoren gniffelen. “He flew businessclass, did he pay for that.”

 

Election express: In a swing state of mind


“These elections are rigged against us, so vote! We need your vote!” Trump schalt door de vertrekhal van het vliegveld van Orlando. Zoals op elk vliegveld in Amerika staat ook hier in Florida CNN aan. Maar er is iets raars aan de hand. De wachtende reizigers negeren normaal de tv’s. Nu kijken ze ingespannen naar Trumps speech. Er wordt zowel instemmend geknikt als mismoedig geschud.
In swing state Florida merken ze aan alles dat juist hun staat doorslaggevend kan zijn deze verkiezingen. De tuinen staan vol bordjes met stemadvies. Voor elk Clinton-bord zijn er 10 à 15 Trump-borden. Nog een verschil: de Trump-borden zijn vaak zelfgemaakt. Die van Clinton kant-en-klaar gekocht. Bij hotels staat naast de dagaanbiedingen: “make a difference, go vote!”


Zowel Clinton als Trump zijn veel in Florida vlak voor verkiezingsdag. Clinton richt zich specifiek op steden met veel latino’s, een groep die ook hier in recordaantallen vroeg stemt. Trump schiet meer met hagel. Hij is overal in Florida en geeft zijn vaste, algemene speech. Clinton werd in Florida gesteund door sterren als Jennifer Lopez, Katie Perry en Bruce Springsteen. Trump moet het vooral van zijn kinderen hebben. Verschillende campagnes dus, maar toch liggen de kandidaten nek-aan-nek, met een kleine voorsprong voor Clinton.

Na een marathon van anderhalf jaar campagne voeren, zitten we nu definitief in de eindsprint. En die gaat via de slagvelden in Florida, Pennsylvania en North Carolina naar New York. Dat voelt best raar. Tijdens onze reis door de zuidelijke staten bleek steeds weer hoe groot de verschillen zijn tussen het conservatieve Zuiden van de pick-up trucks, en het meer linkse New York, de stad van die latte sipping liberals. De stad waarbij in het zuiden vaak een vies gezicht wordt getrokken. De stad van die linkse anti-Trump krant die niet te vertrouwen is.

Maar het is ook de stad waar de Trump Tower staat, en waar Clinton senator was. Dus gaat het hier gebeuren. In the Big Apple ligt de finishlijn. Maar de race wordt gewonnen in al die staten ver hier vandaan. Al die borden, bumperstickers en bezoekjes van kandidaten leiden tot die laatste en belangrijkste opiniepeiling: verkiezingsdag. Inzet: 270 kiesmannen, en het presidentschap.

Election Express: Kiezen tussen “clown Trump” of “crimineel Clinton”

image

Gedempte stemmen achter ons op het beschutte terras. De blonde eigenaresse van restaurant the Secret Garden in Sedona, Arizona praat met een oudere gast, die haar zojuist heeft gecomplimenteerd met de creatieve gerechten. Nu stippen ze nog heel even de verkiezingen aan. “Het is kiezen tussen twee kwaden,” zegt de gast, doelend op Trump en Clinton. Het is precies die zin, die we de afgelopen drie weken tijdens onze reis door de zuidelijke staten van Amerika, heel vaak horen.

De meeste Amerikanen beginnen niet spontaan over de verkiezingen, maar als we ze er naar vragen zijn ze meestal onbescheiden in hun mening. “Don’t be afraid, you won’t be trown out of this country, because Trump won’t win”, zegt een kampeerder met een knipoog tegen me als hij verneemt dat ik uit Europa kom.

Spreken we in Californië vooral Clinton-stemmers, hoe westelijker we gaan hoe meer Trump-aanhangers zich bekend maken. Vaak mannen richting de pensioengerechtigde leeftijd. Een felgekleurde polo gespannen om het grote lijf. Witte sokken hoog opgetrokken in sportieve schoenen. Shorts. En vaak een petje met ofwel de tekst ‘make America great again’ ofwel een paar Trump-buttons.

Hartgrondige Clinton aanhangers zijn lastiger te herkennen. En misschien zijn het er ook wel minder. De meeste Hillary-kiezers die we tegen komen, willen niet op Trump stemmen. Ze zijn dus niet altijd voor Clinton, maar een stem op haar is minder erg dan op “die clown”, “die idioot”, “die mafklapper” of welke benaming Trump ook gegeven wordt. In lieftallige bewoordingen wordt in ieder geval niet over hem gesproken. Ook niet door kiezers die wel op hem stemmen overigens. Die lijken hem vooral te gedogen. “Trump is niet de allerbeste kandidaat”, zegt Arjan uit Houston, Texas. “Maar”, verwijst hij naar Bill Clinton “hij heeft tenminste geen vrouwen aangerand.”

Republikeinen noemen Clinton op hun beurt een crimineel, die er alleen maar op uit is het land kapot te maken. Het FBI onderzoek tegen haar is koren op hun molen. Trump is misschien ook niet hun meest ideale kandidaat, maar ze zijn loyaal aan hun partij. En Trump is een succesvolle business man. “Zijn bedrijven zijn winstgevend. Hij heeft de capaciteiten om de juiste mensen om zich heen te verzamelen en dat zal hij ook in Washington doen,” zegt Brian, vaste bewoner op een camping in Las Crucas, New Mexico. En het allerbelangrijkst: Trump heeft geen politiek verleden. Clinton heeft al fouten gemaakt en wordt onbetrouwbaar gevonden. Trumps politieke blazoen is nog schoon en dus is hij voor de mensen die op hem stemmen, de veilige(re) keus.

Veel Amerikanen zeggen wat wij in Nederland ook vinden: hoe heeft het zo ver kunnen komen? “Van de honderden miljoenen Amerikanen die er zijn, komen ze met deze twee!” Meer dan ooit zijn het de verkiezingen met twee kandidaten waar de meerderheid van het land niks in ziet. Maar echt druk kunnen de meesten zich daar niet om maken. Zolang zij maar geen last hebben van politieke inmenging. “Clinton is een drama voor het land, maar als zij gekozen wordt zal ik het niet echt merken. Ik heb een goede baan en mijn kinderen een goede opleiding, dus die komen er ook wel. Maar voor Amerika is het een drama”.

BM

Election express: “Als Trump wint dan gaan Obama’s knokploegen  de straat op.” En 8 andere complottheorieën.

“Waar zijn jullie tijdens verkiezingsnacht?” “In New York.”  “Oh My.” Een bezorgd gezicht. Ik weet even niet wat hij bedoelt, en vraag hem dan maar met een grijns: “Geen goed idee?” Hij rolt met zijn ogen en zucht nog eens. “Als Trump de verkiezingen wint 8 november, dan stuurt Obama ‘the blacks’ de straten op. Berg je dan maar!” Oh. We hadden het net nog gezellig over alles wat er mis is met Hillary Clinton, een geliefd gespreksonderwerp hier op het platteland van Texas. Maar deze zag ik even niet aankomen.

De Trump-supporters die we hier spreken zijn meestal aardige en leuke mensen. Ze hebben vaak goede punten over wat er mis is met de politiek in Washington. Bonus: je kan meestal met ze lachen, en ze zijn een stuk minder prekering dan sommige Democraten. Ze zijn soms vol vuur, en soms gelaten over de persoon Trump. Bijna altijd zijn ze enthousiast over zijn boodschap. Maar meer dan eens komen er absurde complottheorieën voorbij.

De door Obama gestuurde stadsmilities bijvoorbeeld. Obama was oorspronkelijk een community organiser (soort straatcoach) in Chicago, en weet ook als president wel wat te regelen. Maar het lijkt me toch sterk dat hij zo’n geheim leger stand-by heeft staan. Toch houdt Patrick voet bij stuk: “Zwarten gaan nu al de straat op om willekeurige mensen, vaak ouderen, bewusteloos te slaan. De binnensteden gaan door een soort omgekeerde evolutie. Ze gaan terug naar een soort Afrikaans oerinstinct.”

Ik ben in dubio. Aan de ene kant ben ik wel klaar met dit gesprek. Aan de andere kant wil ik weten waar hij dit vandaan heeft, en wat hij allemaal nog meer gelooft. Ik begin voorzichtig. “Het lijkt me moeilijk om goede informatie te halen als kiezer. Beide kanten hebben hun eigen waarheden. Welke moet je geloven?” Nee de media gelooft hij niet. “Die spannen samen met de overheid om de status quo te behouden. Ik haal mijn informatie van het internet. Daar selecteer ik dan zelf wat ik aannemelijk vindt.” Dat klinkt inderdaad zeer betrouwbaar. Maar hij is zeker niet de enige hier.

“Jullie weten dit misschien niet, maar dit land glijdt langzaam af richting communisme. Mensen durven niet meer te zeggen wat ze denken.” Barbara en ik kijken elkaar bedenkelijk aan. Patrick is vriendelijk, komt intelligent over en is heel behulpzaam. Het type aardige buurman. Maar als hij op stoom is, komt er een heel andere kant naar boven.

En Patrick is niet de enige. De complottheorieën hoor je overal. Vaak zijn het vuurtjes die al lang sluimeren, en nu door Trump worden aangewakkerd. Het is soms complete paranoia, vaak doorspekt met een aangeboren grote argwaan tegen de overheid. Een paar van de bizarste die we deze weken hoorden:

-Ambtenaren willen graag hun eigen baan behouden, en werken daarom Republikeinen tegen, die een kleinere overheid willen. Daarom controleert de belastingdienst Republikeinen veel strenger en maakt het kritische burgers monddood door middel van chantage.

-Ook leraren willen hun eigen baan veiligstellen en indoctrineren leerlingen met socialisme. Dit is ook de reden dat jongeren vaker op een Democraat stemmen.

-Stemfraude vindt op grote schaal plaats. Tegenover jouw stem staan honderden frauduleuze stemmen van dode, of niet bestaande kiezers. Doden stemmen over het algemeen op een Democraat. (In de praktijk zijn er heel weinig meldingen van verkiezingsfraude in de VS. Maar Trump waarschuwt er vaak voor.)

-Het hooggerechtshof gebruikt zaken als testcase om te zien hoever ze kunnen gaan bij het Amerikaanse volk. Op dit moment buigt het hof zich bijvoorbeeld over de rechten van transgenders. Patrick: “belachelijk, je weet toch wanneer je man of vrouw bent? Je bent straks niet meer veilig op je wc!” Als het volk hier niet tegen protesteert, gebeuren er straks nog veel gekkere dingen.

-Als Clinton als president voor strengere wapenwetgeving zorgt, dan verandert ze het land meteen in een dictatuur. Zonder wapens kunnen de burgers zich namelijk niet verdedigen, en is alles verloren.

-Clinton is een internationaal beroepscrimineel. Crooked Hillary is te koop, en ze wil president worden zodat ze niet meer vervolgd kan worden voor alle corruptie waaraan zij en haar vriendjes zich schuldig maken. (De Clintons worden achtervolgd door controverse, maar veroordelingen zijn er niet. Tijdens haar ministerschap was er de zweem van belangenverstrengeling vanwege haar werk voor de Clinton-foundation, maar ook hier geen veroordeling voor corruptie.)

-Clinton gaat de grens met Mexico helemaal opengooien, waardoor duizenden Amerikanen hun baan gaan verliezen. En er zullen massaal vluchtelingen uit IS-landen worden opgenomen. Daar wordt Clinton voor betaald.

-De media. Journalisten zitten in de zak van overheid en grote corporaties, zijn bovendien per definitie niet te vertrouwen. Ze verdraaien altijd de waarheid. Gelukkig voor ons vielen Nederlandse journalisten hier over het algemeen niet onder. “Maar als mijn zoon journalist had willen worden, zoals jij, dan was er een heel hard gesprek gekomen.”

 

Election Express: Trumps Mexicaanse muur? Die staat er al!

 


Het is druk in de Walmart van Douglas. Oma’s en moeders met kinderen. De voertaal is Spaans. De bordjes in de winkel zijn tweetalig: er is een speedy checkout, maar ook een caja rapida. Ze verkopen bijna net zoveel Mexicaanse biermerken als Amerikaanse. En ze hebben echte pinatas.

Direct achter de Walmart is het nog drukker. Een rij van auto’s en mensen voor de smalle grensovergang naar Mexico. Aan weerszijden van de hokjes een groot dubbel hek. Het eerste hek is zo’n vier meter hoog en van gaas. Het wordt overschaduwd door een nog hoger roestkleurig metalen hek er meteen achter. De inwoners van het Amerikaanse Douglas kunnen vanuit hun tuinen nog net de Mexicaanse vlag zien wapperen. Maar erheen lopen, kan niet. Het grensdorp is hermetisch afgesloten.

Een van Trumps grootste verkiezingsbeloften is een muur. Maar langs zo’n 900 kilometer van de Mexicaans-Amerikaanse grens staat al jaren precies zo’n muur. Nou ja, ze noemen het hier liever een hek. Dat klinkt vriendelijker. Hek of muur, Trump vindt dat de afscheiding hoger moet. Daarnaast wil hij de gaten in de grens opvullen met nog meer muur. Want nu kunnen illegalen en smokkelaars nog gewoon een stuk omrijden.

Voor Trumps muurplannen zijn felle voor –en tegenstanders. En tussen die twee kampen loopt ook een duidelijk scheiding: Democraten zijn tegen en Republikeinen zijn voor. De Latino’s in de grensregio keren zich logischerwijs tegen de muur. De El Paso Times meldt een duidelijke toename in early voting in de counties aan de grens. Volgens peilingen zouden dat vooral stemmen voor Clinton en tegen Trump zijn. In sommige counties gingen de eerste dagen 80 tot 120% meer mensen vroeg stemmen dan in 2012.

Dit zouden voornamelijk Latino-kiezers zijn. Op een lokale radiozender worden ze opgeroepen massaal te gaan stemmen. “Hij wil een muur. Maar als wij samenwerken, zijn wij een muur van 10 miljoen mensen. Een muur om het presidentschap.”

Het belangrijkste argument voor de muur, is veiligheid. Er komt drugs binnen via Mexico, volgens Trump in grote hoeveelheden. Ook zouden er volgens Trump IS-strijders via Mexico het land binnenkomen. Alexis, jaar of dertig, opgegroeid in Douglas, voelt zich meer op zijn gemak in zijn stadje sinds de muur er is. Dat het hek bij sommige mensen door de achtertuin gaat, vindt hij geen probleem. “Mooi is anders, maar ach, je went eraan. We hebben minder criminaliteit nu. Veiligheid staat voorop.”

Mike is een Vietnam-veteraan. Hij reist al drie jaar met een minicaravan “a rolling kingsize matrass” van camping naar camping. Met zijn grijze haar, baard, en een net iets te ver open geknoopt Hawaii shirt ziet hij eruit als een overjarige hippie. En dat is hij eigenlijk ook. Hij verkocht zijn huis voor een vrijer leven, maar kan door zijn kleine pensioentje ook niet meer terug naar een vast huis. Hij zit nu vast in zijn zelfgekozen vrijheid.

Al dat gepraat over hekken en muren snapt hij niet. Amerika heeft volgens hem zelf deze situatie met 11 miljoen illegale immigranten gecreëerd. Boeren, rijken, de horeca: niemand stelt vragen als een illegaal aanklopt voor goedkope klusjes. Amerika is verslaafd aan deze slecht betaalde krachten. “Wie gaat die huizen schoonmaken als die kamermeisjes en schoonmaaksters allemaal terug moeten?” Volgens Mike gaan Trump en Clinton dat probleem beiden niet oplossen. Als Bernie Sanders nou nog mee had gedaan…

“We hebben dringend meer muur nodig, hier in the United States of Mexico. En Trump gaat die muur leveren!” Tom en Brenda zijn overtuigd Republikein. Ze ontvluchten de kou van Iowa om de zon van het zuiden op te zoeken. Ze hebben Amerika zien afglijden de afgelopen 8 jaar, en moeten er niet aan denken dat er nog vier jaar een Democraat in het Witte Huis zit.

De muur en immigratie zijn belangrijke punten voor Brenda. “In Iowa hoefde de deur niet op slot, lieten we de sleutels in de auto zitten. De laatste jaren voel ik me steeds minder veilig.” Ze maken zich zorgen om de fabrieken die naar Mexico vertrekken en de immigranten die ze ervoor terugkrijgen. “Ze pikken Amerikaanse banen in.” Zij zien het liefst de grenzen dicht, en het vrijhandelsakkoord NAFTA van tafel. Dat verdrag zorgt ervoor dat Amerikaanse bedrijven naar Mexico vertrekken. Bedankt Bill Clinton, daar heeft Amerika nog steeds last van. “NAFTA? Because we have ta!”

Maar Douglas profiteert ook van de Mexicaanse buren. “Al die Mexicanen doen tenminste nog inkopen bij de Walmart. Van Amerikanen moet de middenstand het op dit moment niet hebben.” Van Roy mag het allemaal wel wat minder streng. Hij runt een camping/schietbaan niet ver van de grens. Volgens hem is de stroom illegalen al jaren geleden opgedroogd. Economisch gaat het nog steeds niet goed in dit gebied. Dus is het voor veel Mexicanen beter om weg te blijven, of zelfs weer terug te keren naar Mexico. Acht jaar geleden werden er nog vijftig illegalen van zijn oprit geplukt. Maar de laatste jaren is dat niet meer voorgekomen.

Tom uit Iowa denkt dat president Trump uiteindelijk niet een fysieke muur zal bouwen. Er moet een elektronische muur komen, met drones, detectors en camera’s. Dan is zo’n dure fysieke muur helemaal niet nodig. Mike gelooft het allemaal wel. “Bij deze natuurcamping staat een waarschuwingsbord ‘pas op voor illegale immigranten.’ Wat moet ik daar nou mee? De controles, de drones, de helikopters, het is allemaal voor de bühne.”


In het radioprogramma Good Morning New Mexico gaan de twee conservatieve hosts los op Hillary Clinton. Ze negeert het grensprobleem, en Amerika gaat down the drain. “We are the greatest country on earth. Daarom willen mensen hierheen komen. Maar daarvoor hebben we nu een leider nodig die de muur bouwt die Amerika nodig heeft.”

De hoofdstraat van Douglas is ondertussen verlaten. Het is een doodlopende weg geworden; als je hem helemaal uitrijdt, stuit je op de grens. Winkels lijken al jaren gesloten, ramen zijn dichtgespijkerd. Er zijn geen klanten voor de overgebleven dollarshops. Geen Amerikanen, en geen Mexicanen.

Election Express: Wat je niet te zien kreeg. Achter de schermen bij het laatste presidentiële debat

Ruim 70 miljoen Amerikanen zitten voor de buis gekluisterd. De grote tv-networks hebben de grote namen van stal gehaald. Chuck Todd, Megyn Kelly, Anderson Cooper, John Dickerson en natuurlijk debatleider Chris Wallace: allemaal zijn ze er. Er zijn vijfduizend journalisten ingevlogen van over de hele wereld. En de Democraten en de Republikeinen stuurden de grote kanonnen.

Buiten op de campus staan podia met live uitzendingen van MSNBC en CNN. De toeschouwers schreeuwen en joelen, de bordjes voor Trump en Clinton bewegen mee op het ritme van de leuzen. Er zijn meer borden voor Clinton, maar het grootste bord is, natuurlijk, voor Trump. De studenten zijn vol vuur over hun kandidaat. Soms omdat die kandidaat beter is, maar vaker omdat die andere kandidaat nog veel slechter is. Er is een festivalsfeer. Maar wel een met een duidelijke politieke tint.

Binnen in het afgeladen perscentrum is alles anders. Journalisten zitten rij aan rij aan smalle bureaus. Fox, MSNBC, ABC, CNN: allemaal zijn ze er. Net als al die duizenden journalisten. En beneden in de kelder is nog zo’n zaal. Wie zich te laat aanmeldde, zit hier, ver weggestopt. Je kan er niet omheen. Het staat op de banners en het is te zien op de honderden tv’s in de enorme zaal: dit is het laatste, o zo belangrijke presidentiële debat.

Cameramannen en technici lopen gehaast heen en weer. Kranten- en internetjournalisten tikken in recordtempo en zonder op te kijken hun stukjes. Een Amerikaanse radiojournalist doet een voorbeschouwing. De bewaking doet zijn ronde.

Tijdens het debat slaan de spanning en concentratie in de perszaal om in gelatenheid. De campagne is lang en erg negatief. Dit debat is grotendeels een herhalingsoefening, met weer diezelfde punten. Trump houdt zijn conservatieve achterban tevreden met harde uitspraken over abortus en wapens. Clinton is het met al die punten oneens. En noemde iemand daar e-mails?

Maar vooral die negatieve toon van de campagne eist zijn tol. Als de aanvallen weer harder worden, wordt het zuchten van de journalisten dat ook. Als Trump Clinton onderbreekt met “wrong”, “wrong”, en “wrong”, wordt er besmuikt gelachen. Fronsende blikken als Clinton en Trump secondelang door elkaar blijven praten en moderator Chris Wallace –“Mister Trump, Miss Clinton, please”- de controle verliest.

Clinton valt Trump aan “jij noemt deze verkiezingen niet eerlijk, maar eerder noemde je ook al verloren rechtszaken en zelfs de uitreiking van de Emmy’s oneerlijk.” Trump: “I really should have gotten that Emmy.” Gelach in de persruimte, maar ook in de debatzaal, waar het publiek zich eigenlijk stil moet houden.

De persruimte is een afgeschermde bubbel. Je moet door uitgebreide controles om er binnen te komen. De maanden geleden geregelde accreditatie halen, busje naar het terrein, door de eerste beveiliging, langs verschillende road blocks en een beschermingsmuur van gestapelde zeecontainers. Daarna  nog een keer beveiliging. Je pasje laten zien. En nog een keer. De agenten van de geheime dienst zijn makkelijk te herkennen aan hun oortjes. Militairen bewaken de plek waar de kandidaten aan zullen komen.

De debatzaal is een bubbel in een bubbel. Hier komt een normaal mens niet meer binnen. De gasten voor het debat worden zorgvuldig van journalisten en buitenwereld afgeschermd. In de zaal zitten precies evenveel Democraten als Republikeinen. Op het podium, onder de adelaar, de twee spreekgestoeltes.

Het debatpodium is ver weg van de echte wereld. Al die vol vuur protesterende studenten, op de campus, maar ook de croupiers, het hotelpersoneel, en die McDonalds-medewerker op de strip van Las Vegas zijn al lang klaar met die negatieve campagne. Ze snakken naar hints over wat de nieuwe president met het land gaat doen. Ze willen oplossingen, niet bekvechten en jij-bakken. Wat gaan Trump en Clinton voor hen doen?

De spanning neemt weer toe als het debat richting het einde gaat. De spinzone vooraan de zaal wordt snel drukker. Camera’s en microfoons worden gecheckt. Werkt het? Elk moment kunnen hier de partijprominenten door de deur komen. Doel: de berichten zoveel mogelijk hun kant op draaien. Republikeinen vinden dat Trump won en dat Clinton door het ijs zakte. Democraten vinden dat Clinton won en dat Trump zich compleet diskwalificeerde.

Veel getrek en geduw. Jesse Jackson is een van de eerste die binnenkomt. Wat Trump zei over het mogelijk niet accepteren van de uitslag, is “just terrible”. Bij bijna elke vraag komen dezelfde ingestudeerde woorden eruit: Clinton heeft de juiste plannen, Trump is ongeschikt. Rudy Giuliani, de oud-burgemeester van New York, is al maanden fervent verdediger van Trump. Hij wordt meteen een studio ingetrokken.

Alle kopstukken hebben een student met een bord achter zich aanlopen zodat elke journalist precies weet waar hij moet zijn. Rond Democraten John Podesta –gelekte e-mails- en Donna Brazile –vervangend partijvoorzitter- worden veldslagen uitgevochten voor een paar quotes. Camera’s dienen als stootkussen om concurrenten weg te duwen.

De twee mensen waar de meeste interesse voor is, blijven afgeschermd door hekken. Zoon Eric Trump maakt een snelle ronde met een chagrijnige blik. Hij gaat meteen naar de microfoon van het rechtse Fox News. Er ontstaat een scrimmage als Sarah Palin de zaal binnenkomt. “I can’t believe you guys can work like this, you’re like animals”,  roept ze de zwerm journalisten smalend toe. Tussen Palin en de pers zal het nooit meer helemaal goed komen. Ze wordt beantwoord met een spervuur aan geschreeuwde vragen.

Los van het duizelingwekkende gespin in de spinzone is een ding duidelijk: Trump moest in dit debat het verschil maken, en heeft dat niet gedaan. Zijn eigen achterban heeft precies gehoord wat ze wilden horen. De peilingen zullen het nog moeten uitwijzen, maar het lijkt erop dat de zwevende kiezer door dit debat niet massaal richting Trump zal waaien. Trumps weigering om tijdens het debat de uitslag te erkennen is voor veel Amerikanen, zwevend of niet, beangstigend.

De kiezers lijken in die dubbele bubbel van de debatzaal wel heel ver weg. De teleurstelling die Democraten en Republikeinen op straat voelen over hun eigen kandidaten. De frustratie over de eindeloze aanvallen en de wederzijdse zwartmakerij. Dat dringt niet door in die bubbel. Juist die persoonlijke aanvallen voeren weer de boventoon. De belangrijkste argumenten die de twee kandidaten aandragen zijn: stem op mij, want die ander is erger. En dat zijn deze verkiezingen voor heel veel Amerikanen: kiezen voor the lesser of two evils.

 

Election Express: fast food

Het debat heeft ze niet gekeken, ze was tenslotte aan het werk. Bij het favoriete fastfood restaurant van Donald Trump handelt ze de bestellingen af. Maar ze ziet onze backstage badges en vraagt daarom hoe het was. “As you would expect”, zeggen we. Het derde presidentiële debat had geen verrassingen. De kandidaten herhaalden hun bekende standpunten. Clinton kwam weer goed uit haar woorden, bleef zakelijk en daarmee afstandelijk. De uitstraling van een ijspegel, dit keer zelfs gekleed in een wit mantelpak. Trump de sales man, traditioneel Amerikaanse outfit met donker pak, wit hemd en rode stropdas om degelijk over te komen. Natuurlijk kon hij het niet laten om in een van zijn vele bijzinnen zijn Las Vegas hotel aan te prijzen.

Ik vraag onze baliemedewerker bij McDonalds of zij gaat stemmen. Ze lacht geheimzinnig en schudt haar romige gezicht. Donkere ogen kijken me aan. Dan fluistert ze iets. Ik herhaal hardop wat ik denk dat ze zei: “So you won’t vote”. “Jawel”, zegt ze, nu iets harder. “But I won’t vote for him”. Weer die geheimzinnige blik. Van waar ze nu staat kan ze de Trump Tower zien, maar zijn naam krijgt ze niet over haar lippen.

BM

Election Express: behind the scenes #debate2016

“Hey hey ho ho, Donald Trump has got to go”. De studenten van de Universiteit van Las Vegas laten hun pro Hillary-stem duidelijk horen. Leuzen scanderend tegen Trump lopen ze over de parkachtige campus, waar de grote Amerikaanse tv-zenders podia gebouwd hebben van waaruit ze live uitzenden. CNN heeft zoals gebruikelijk een enorm panel met experts opgetuigd, want alles is nou eenmaal big in the States, dus de line up met te interviewen gasten ook.

Een man in Trump-shirt vertelt Jan dat hij Clinton niet vertrouwt, omdat ze een raspolitica is. Zijn kleine dochtertje lijkt niet overtuigd; met een flink gebaar gooit ze haar rode ‘make America great again’-petje op de grond.

Bij het MSNBC podium kun je t-shirts laten drukken. ‘Keep kalm and debate’. Het lijkt hier wel een festival, alleen komt de muziek niet van Tiësto – die draait even verderop op de beroemde Strip een show – maar speelt er een fanfare.
Nog een paar uur te gaan. De gasten druppelen alvast binnen. Onder hen hooguit 75 studenten van deze universiteit. De andere plekken zijn voor aanhangers, oftewel klapvee, van Clinton en Trump.
Het derde debat vindt plaats in het Thomas & Mack center. Als de presidentskandidaten naar buiten kijken zien ze de beroemde hotels aan de drukke Strip. En als Trump naar rechts kijkt, ziet hij zijn eigen Trump Tower. Zal het hem helpen? Nog even, en we weten het.

BMN