debat

Election Express: Worstelen om Sarah Palin en Jesse Jackson in de spin zone

Na het laatste presidentiele debat in Las Vegas was het dringen geblazen in de spin zone. De ruimte voorin de perszaal waar partijprominenten, of in Trumps geval de prominenten van zijn eigen campagne, het debat zo positief mogelijk in de richting van hun eigen kandidaat proberen te draaien. Aangezien er voor elke prominent tientallen journalisten zijn, is het vooral een kwestie van je doel kiezen en daarna niemand erlangs laten.

Ik sprak uiteindelijk Jesse Jackson voor de Democraten. Jackson had duidelijk zijn lesje uit zijn hoofd geleerd. Wat de vraag ook was, het antwoord bleef hetzelfde. “Hillary was strong and clear.” Trump niet.

 

 

Aan de andere kant van de zaal, bij de Republikeinen, waren er weinig grote namen namens de partij. Trump heeft zich niet populair gemaakt binnen de Grand Old Party, en moest het daarom vooral van eigen grote namen hebben. Zoon Eric Trump deed een klein rondje door de zaal, maar was snel weer weg. De voormalig burgemeester van New York Rudy Giuliani ging van tv-studio naar tv-studio, en de voormalige concurrenten Ben Carson en Rick Perry hadden nu alleen maar lof voor Trump. De meeste aandacht was er voor een vrouw die sinds haar rol als running mate in 2008 eigenlijk niets belangwekkends meer heeft gedaan, maar nog steeds graag gezien is op tv: Sarah Palin. Haar hoopgevende eerste woorden: “I’ll just wing it, I guess.”

De filmpjes zijn in iets lagere resolutie dan gehoopt. Dat komt omdat Amerika dan wel nog steeds het land van de eindeloze snelwegen is, maar niet van de snelle elektronische snelweg.

Election Express: Wat je niet te zien kreeg. Achter de schermen bij het laatste presidentiële debat

Ruim 70 miljoen Amerikanen zitten voor de buis gekluisterd. De grote tv-networks hebben de grote namen van stal gehaald. Chuck Todd, Megyn Kelly, Anderson Cooper, John Dickerson en natuurlijk debatleider Chris Wallace: allemaal zijn ze er. Er zijn vijfduizend journalisten ingevlogen van over de hele wereld. En de Democraten en de Republikeinen stuurden de grote kanonnen.

Buiten op de campus staan podia met live uitzendingen van MSNBC en CNN. De toeschouwers schreeuwen en joelen, de bordjes voor Trump en Clinton bewegen mee op het ritme van de leuzen. Er zijn meer borden voor Clinton, maar het grootste bord is, natuurlijk, voor Trump. De studenten zijn vol vuur over hun kandidaat. Soms omdat die kandidaat beter is, maar vaker omdat die andere kandidaat nog veel slechter is. Er is een festivalsfeer. Maar wel een met een duidelijke politieke tint.

Binnen in het afgeladen perscentrum is alles anders. Journalisten zitten rij aan rij aan smalle bureaus. Fox, MSNBC, ABC, CNN: allemaal zijn ze er. Net als al die duizenden journalisten. En beneden in de kelder is nog zo’n zaal. Wie zich te laat aanmeldde, zit hier, ver weggestopt. Je kan er niet omheen. Het staat op de banners en het is te zien op de honderden tv’s in de enorme zaal: dit is het laatste, o zo belangrijke presidentiële debat.

Cameramannen en technici lopen gehaast heen en weer. Kranten- en internetjournalisten tikken in recordtempo en zonder op te kijken hun stukjes. Een Amerikaanse radiojournalist doet een voorbeschouwing. De bewaking doet zijn ronde.

Tijdens het debat slaan de spanning en concentratie in de perszaal om in gelatenheid. De campagne is lang en erg negatief. Dit debat is grotendeels een herhalingsoefening, met weer diezelfde punten. Trump houdt zijn conservatieve achterban tevreden met harde uitspraken over abortus en wapens. Clinton is het met al die punten oneens. En noemde iemand daar e-mails?

Maar vooral die negatieve toon van de campagne eist zijn tol. Als de aanvallen weer harder worden, wordt het zuchten van de journalisten dat ook. Als Trump Clinton onderbreekt met “wrong”, “wrong”, en “wrong”, wordt er besmuikt gelachen. Fronsende blikken als Clinton en Trump secondelang door elkaar blijven praten en moderator Chris Wallace –“Mister Trump, Miss Clinton, please”- de controle verliest.

Clinton valt Trump aan “jij noemt deze verkiezingen niet eerlijk, maar eerder noemde je ook al verloren rechtszaken en zelfs de uitreiking van de Emmy’s oneerlijk.” Trump: “I really should have gotten that Emmy.” Gelach in de persruimte, maar ook in de debatzaal, waar het publiek zich eigenlijk stil moet houden.

De persruimte is een afgeschermde bubbel. Je moet door uitgebreide controles om er binnen te komen. De maanden geleden geregelde accreditatie halen, busje naar het terrein, door de eerste beveiliging, langs verschillende road blocks en een beschermingsmuur van gestapelde zeecontainers. Daarna  nog een keer beveiliging. Je pasje laten zien. En nog een keer. De agenten van de geheime dienst zijn makkelijk te herkennen aan hun oortjes. Militairen bewaken de plek waar de kandidaten aan zullen komen.

De debatzaal is een bubbel in een bubbel. Hier komt een normaal mens niet meer binnen. De gasten voor het debat worden zorgvuldig van journalisten en buitenwereld afgeschermd. In de zaal zitten precies evenveel Democraten als Republikeinen. Op het podium, onder de adelaar, de twee spreekgestoeltes.

Het debatpodium is ver weg van de echte wereld. Al die vol vuur protesterende studenten, op de campus, maar ook de croupiers, het hotelpersoneel, en die McDonalds-medewerker op de strip van Las Vegas zijn al lang klaar met die negatieve campagne. Ze snakken naar hints over wat de nieuwe president met het land gaat doen. Ze willen oplossingen, niet bekvechten en jij-bakken. Wat gaan Trump en Clinton voor hen doen?

De spanning neemt weer toe als het debat richting het einde gaat. De spinzone vooraan de zaal wordt snel drukker. Camera’s en microfoons worden gecheckt. Werkt het? Elk moment kunnen hier de partijprominenten door de deur komen. Doel: de berichten zoveel mogelijk hun kant op draaien. Republikeinen vinden dat Trump won en dat Clinton door het ijs zakte. Democraten vinden dat Clinton won en dat Trump zich compleet diskwalificeerde.

Veel getrek en geduw. Jesse Jackson is een van de eerste die binnenkomt. Wat Trump zei over het mogelijk niet accepteren van de uitslag, is “just terrible”. Bij bijna elke vraag komen dezelfde ingestudeerde woorden eruit: Clinton heeft de juiste plannen, Trump is ongeschikt. Rudy Giuliani, de oud-burgemeester van New York, is al maanden fervent verdediger van Trump. Hij wordt meteen een studio ingetrokken.

Alle kopstukken hebben een student met een bord achter zich aanlopen zodat elke journalist precies weet waar hij moet zijn. Rond Democraten John Podesta –gelekte e-mails- en Donna Brazile –vervangend partijvoorzitter- worden veldslagen uitgevochten voor een paar quotes. Camera’s dienen als stootkussen om concurrenten weg te duwen.

De twee mensen waar de meeste interesse voor is, blijven afgeschermd door hekken. Zoon Eric Trump maakt een snelle ronde met een chagrijnige blik. Hij gaat meteen naar de microfoon van het rechtse Fox News. Er ontstaat een scrimmage als Sarah Palin de zaal binnenkomt. “I can’t believe you guys can work like this, you’re like animals”,  roept ze de zwerm journalisten smalend toe. Tussen Palin en de pers zal het nooit meer helemaal goed komen. Ze wordt beantwoord met een spervuur aan geschreeuwde vragen.

Los van het duizelingwekkende gespin in de spinzone is een ding duidelijk: Trump moest in dit debat het verschil maken, en heeft dat niet gedaan. Zijn eigen achterban heeft precies gehoord wat ze wilden horen. De peilingen zullen het nog moeten uitwijzen, maar het lijkt erop dat de zwevende kiezer door dit debat niet massaal richting Trump zal waaien. Trumps weigering om tijdens het debat de uitslag te erkennen is voor veel Amerikanen, zwevend of niet, beangstigend.

De kiezers lijken in die dubbele bubbel van de debatzaal wel heel ver weg. De teleurstelling die Democraten en Republikeinen op straat voelen over hun eigen kandidaten. De frustratie over de eindeloze aanvallen en de wederzijdse zwartmakerij. Dat dringt niet door in die bubbel. Juist die persoonlijke aanvallen voeren weer de boventoon. De belangrijkste argumenten die de twee kandidaten aandragen zijn: stem op mij, want die ander is erger. En dat zijn deze verkiezingen voor heel veel Amerikanen: kiezen voor the lesser of two evils.

 

Election Express: behind the scenes #debate2016

“Hey hey ho ho, Donald Trump has got to go”. De studenten van de Universiteit van Las Vegas laten hun pro Hillary-stem duidelijk horen. Leuzen scanderend tegen Trump lopen ze over de parkachtige campus, waar de grote Amerikaanse tv-zenders podia gebouwd hebben van waaruit ze live uitzenden. CNN heeft zoals gebruikelijk een enorm panel met experts opgetuigd, want alles is nou eenmaal big in the States, dus de line up met te interviewen gasten ook.

Een man in Trump-shirt vertelt Jan dat hij Clinton niet vertrouwt, omdat ze een raspolitica is. Zijn kleine dochtertje lijkt niet overtuigd; met een flink gebaar gooit ze haar rode ‘make America great again’-petje op de grond.

Bij het MSNBC podium kun je t-shirts laten drukken. ‘Keep kalm and debate’. Het lijkt hier wel een festival, alleen komt de muziek niet van Tiësto – die draait even verderop op de beroemde Strip een show – maar speelt er een fanfare.
Nog een paar uur te gaan. De gasten druppelen alvast binnen. Onder hen hooguit 75 studenten van deze universiteit. De andere plekken zijn voor aanhangers, oftewel klapvee, van Clinton en Trump.
Het derde debat vindt plaats in het Thomas & Mack center. Als de presidentskandidaten naar buiten kijken zien ze de beroemde hotels aan de drukke Strip. En als Trump naar rechts kijkt, ziet hij zijn eigen Trump Tower. Zal het hem helpen? Nog even, en we weten het.

BMN

Election express: Trump, Clinton en de plastic glamour van Vegas

De plek is eigenlijk perfect voor het laatste presidentiële debat. Alles in Las Vegas draait om entertainment. Dus dat Clinton en Trump daar ergens tussen al die glinsterende gebouwen met al dat licht de strijd met elkaar aanbinden, dat past.

Bij de Amerikaanse verkiezingen speelt vermaak altijd een rol. Misschien dat we het daarom ook in Nederland zo leuk vinden om te volgen. Dit jaar is met het aantreden van meesterentertainer Trump ook entertainment verzekerd. Waar hij gaat zijn de camera’s, waar hij gaat zijn de grote uitspraken en waar hij gaat is de spanning. Want wat gaat Trump nu weer doen?

Ook vanavond is Trump de onzekere factor. Maakt hij zijn aanvallen dit debat nog een tandje harder? Of krijgen we toch een keer een presidentiele Trump te zien? Clinton lijkt de constante factor deze debatten, maar zij kan ook een keer een offday hebben.

Gezien de peilingen zal Trump in de aanval moeten. En Trump kennende gaat Trump all out. Hij zal met iets moeten komen dat zijn eigen positie versterkt, en die van Clinton serieus verzwakt. Dat wordt nog best moeilijk, want hoeveel konijnen kan Trump nu nog uit de hoge hoed toveren na al zo’n lange campagne?

De focus van dit debat ligt op het buitenland. Duidelijk het terrein van voormalig minister Hillary Clinton. Zij zal moeten oppassen niet te diep op de materie in te gaan en zichzelf te verliezen in details. Trump zal juist eens met meer details moeten komen over zijn plannen. Hoe moet IS dan verslagen worden, en hoe ziet hij precies de rol van de VS in de NAVO.

Trump hoort bij de skyline van Las Vegas. Trump Tower kijkt op gepaste afstand neer op de strip. Groot, aanwezig, maar toch een outsider net als Trump zelf. De gouden letters passen goed bij de plastic glamour van Vegas. Dit debat zal hij er moeten staan, anders blijft hij ook na 8 november die outsider.

Wij zijn er natuurlijk bij in Las Vegas bij het laatste debat. Hou Amerikawatcher.nl in de gaten voor updates!

 

 

Hillary and Donald show: Trump in crisismodus richting debat

Wekelijks duik ik in het Amerikaanse verkiezingsgeweld voor het programma BNR De Wereld. Luister het fragment hier terug.

Wat voor Trump gaan we vannacht zien tijdens het tweede presidentiële debat? Na het naar buiten komen van erg vrouwonvriendelijke uitspraken, bevindt de Trump-campagne zich in misschien wel de grootste crisis tot nu toe. Het is net iets minder dan een maand tot verkiezingsdag, en de woorden van Trump worden eindeloos herhaald op TV en in de kranten. Ook Trumps halfbakken excuses hielpen niet.

Elke keer als die in het geheim opgenomen woorden voorbijkomen, kalft de steun binnen de Republikeinse partij verder af. Zelfs zijn running mate Mike Pence nam afstand. Inmiddels zijn er zo’n 30 prominente Republikeinen die Trump hebben laten vallen door zijn laatste uitspraken. Het totaal staat op 160. De New York Times hield precies bij welke uitspraak of rel deze Republikeinen over het randje duwde.

 

 

Veel Republikeinen zien Trump liever gaan. Maar de waarheid is dat ze heel moeilijk van hem af kunnen. Het is veel te laat. Trump kan alleen vervangen worden als hij zelf opstapt. En op dit moment is er voor hem geen manier om dat zonder gezichtsverlies te doen.

Ook is er een grote groep Republikeinen die de kandidaat wel blijft steunen. Trump wil dan ook van geen wijken weten.

 

De timing van dit verhaal is opmerkelijk. De opnames lagen blijkbaar al die tijd al in de archieven, maar niemand dacht eraan. Tot een maand voor de verkiezingen.

Een cruciaal moment. De opnames hebben nog invloed op de veertig procent van de Amerikanen in swing states die vervroegd stemmen, en het is laat genoeg om invloed te kunnen hebben op stemmers in november.

In het Clinton-hoofdkwartier zal er gejuich hebben geklonken. Ook al omdat dit verhaal compleet de problemen van Clinton overschaduwt. Uit gelekte mails van Wikileaks kwamen een paar voor Clinton pijnlijke passages naar buiten uit speeches voor Wall Street-banken. In de passages zien we een andere Clinton. Ze droomt van vrijhandel, de oorzaak van de financiële crisis lag niet aan Wall Street, en ze legt uit dat je soms politiek een ander standpunt moet hebben dan persoonlijk. Lastige uitspraken voor een politicus waarbij juist wordt getwijfeld aan haar oprechtheid.

De druk op de Trump-campagne neemt ondertussen toe, en de sfeer in Trump tower is terneergeslagen.

Trump stond na het verloren eerste debat al onder grote druk, en deze rel gooit de voorbereiding voor het tweede debat in de war. Het is de vraag wat dat met de onvoorspelbare Trump doet.

Dit debat wordt een town hall meeting, waarbij mensen uit het publiek een vraag mogen stellen. Het gaat erom voor de camera’s ongedwongen contact te leggen met de vragensteller en de mensen thuis. Dat is niet Clintons sterkste punt. Haar wordt vaak verweten ijzig en afstandelijk over te komen.

Trump is erg onervaren in dit format. Dit is een relatief intieme setting, terwijl Trump vooral zijn energie haalt uit grote mensenmenigtes. Juist bij direct contact kan hij bot zijn. Zo kapte hij bij een eerder debat een vragensteller af met een “je gaat toch niet op me stemmen.” Fox News journalist Megyn Kelly vraagt zich dan ook af, is Trump hier wel goed voor opgevoed?

 

Bij het debat vannacht moet Trump alle zeilen bijzetten. Hij moet flink beter presteren dan het vorige debat, en hij moet de zwevende kiezer overtuigen dat hij presidentsmateriaal is. Daarbij komt Trump er niet onderuit: hij zal opnieuw door het stof moeten. Bij het satirische Saturday Night Live weten ze hoe moeilijk Trump het vindt om excuses te maken. Alec Baldwin in topvorm.

Spitsuur: eerste presidentiële debat

Hoe bereiden Clinton en Trump zich voor op het eerste presidentiële debat, en hoe belangrijk is zo’n debat eigenlijk? Maandag was ik te gast in het programma Spitsuur op BNR voor een uitgebreide vooruitblik.

Het fragment terugluisteren kan hier.

 

Omrop Fryslan: buro de vries

omrop fryslan logoZondagmiddag was ik als ‘Amearika-kenner’ te gast in het radio-programma Buro De Vries, op Omrop Fryslan. In het Nieuwspanel met Tweede Kamerlid Lutz Jacobi en Habtamu de Hoop ging het onder meer over het eerste presidentiële debat tussen Clinton en Trump.

Het fragment terugluisteren kan hier.

The Hillary and Donald Show: tweetstorm, sekstape en belastingontwijking

Wekelijks duik ik in het Amerikaanse verkiezingsgeweld voor het programma BNR De Wereld. Luister het fragment hier terug.

In grote lijnen was iedereen, zelfs het rechtse Fox News, het er wel over eens dat Clinton de winnaar was van het eerste presidentiële debat. En ook in de peilingen voor november is een duidelijke plus voor Clinton te zien.

Maar Trump wil er nog niet aan. Hij citeerde een week lang onbetrouwbare online peilingen die hem als winnaar aanwezen, en schepte op dat hij ook volgens de peiling van tv-zender CBS had gewonnen. Dat is knap, vindt ook Stephen Colbert. Want CBS hield helemaal geen peiling.

 

Trump verloor dan het debat, het echte venijn van deze week zat voor hem in de staart. Al op het podium had Trump moeite zich in te houden toen Clinton vertelde over Miss Universe Alicia Machado. Trump had haar te dik genoemd en “Miss Piggy” gedwongen voor de camera’s naar de sportschool te gaan. Trump bleef zich de hele week verdedigen. Vrijdag tweet Trump dat iedereen maar eens moet googlen naar de sekstape van de volgens hem onbetrouwbare Machado. Tot nu toe is er geen bewijs voor zo’n tape gevonden.

 

De tabloids verkneukelen zich vervolgens als ze er achter komen dat Trump zelf ooit een bijrol in een erotische film speelde. Hij schonk weliswaar alleen maar een glas champagne in, en deed dat netjes met zijn kleren aan, maar de headlines zijn niet van de lucht.

 

Trumps tweetstorm benadrukt nog eens wat Clinton tijdens het debat al liet zien. Als Trump eenmaal uit de tent is gelokt,  is hij niet meer te stoppen. Een onhandige eigenschap voor iemand die het land wil leiden. Trump bewijst zichzelf ook geen dienst met zijn wilde aanvallen. Door zijn tweets en uitspraken houdt Trump de verhalen waar hij zelf zo van baalt juist levend. De oude, ‘out of control’ Trump lijkt een maand voor verkiezingsdag weer terug. Clinton kan tevreden zijn. Zij legde het aas, en Trump hapte toe.

Ondertussen blijft de politicus Trump last houden van de streken van zakenman Trump. De New York Times schrijft dat Trump mogelijk achttien jaar lang  geen inkomstenbelasting heeft betaald. Uit een gelekte aangifte uit 1995 blijkt dat Trump in dat jaar een verlies van ruim 900 miljoen dollar opvoerde als aftrekpost. Dit mag. Maar wat vinden de kiezers van een presidentskandidaat die de belasting ontwijkt? Clinton heeft de spotjes al klaarliggen.

Nog een probleem: Newsweek schreef hoe Trump eind jaren negentig het handelsembargo met Cuba overtrad. Dat mag niet, en kan dus juridische problemen opleveren. Daarnaast kan Trump hierdoor de steun van anti-Castro Latino’s verliezen in de belangrijke swing state Florida.

De Republikeinen zien het allemaal met lede ogen aan. Zij willen het liefst dat Trump de aandacht verlegt naar economie en immigratie. Punten waar hij goed mee scoort bij de zwevende kiezer. In plaats daarvan blijft Trump in relletjes hangen. De komende weken wil Trump de aanvallen op Clinton harder en persoonlijker maken. Volgende aandachtspunt wordt het huwelijk van de Clintons, en het vreemdgaan van Bill. Een onderwerp dat de Hillary hatende diehard Trump-fan zal waarderen, maar het is nog maar de vraag of het de twijfelend kiezer over de streep trekt.

Een slechte week voor Trump dus, die door eigen toedoen alleen maar slechter werd. Maar er is een presidentiëlekandidaat die in een paar minuten zijn week minstens zo pijnlijk maakte. Garry Johnson, die het alsthird party candidate helemaal niet slecht doet in de peilingen, had eerder al eens een moeilijk moment toen hij niet wist wat Aleppo was. Nu wordt hem, vrij dwingend, gevraagd wie zijn favoriete buitenlandse leider is. Gevolg: paniek, stilte, een trillende stem, en “Another Aleppo moment.”

 

Dit zijn de 3 beste podcasts over het eerste presidentiele debat.

Dit zijn de 3 beste Amerikaanse podcasts over het eerste presidentiële debat. Luister deze, en je bent helemaal voorbereid maandagnacht!

runuplogo

  1. The Run-Up van the New York Times. Afl. The big Showdown

Een interessant interview met de man die door het Clinton-team wordt ingezet in de debatvoorbereidingen: Tony Schwartz. Hij was de ghost writer van Trump voor zijn bestseller The Art of the Deal. Schwartz heeft door het huidige succes van Trump nogal spijt van die opdracht. Omdat hij als geen ander weet hoe Trump denkt, is hij nu Clintons (niet zo) geheime wapen.

Daarnaast een interessante en verrassende vooruitblik op het debat maandag door Frank Bruni en Amy Chozick van de New York Times. Wie heeft er bijvoorbeeld nadeel van dat er geen reclamepauzes in het debat van maandag zitten?

Via de site van New York Times

Via Itunes

 

  1. Face the Nation 2016 diary

John Dickerson, presentator van Face the Nation, vertelt in 7 minuten waar hij op let als hij maandag naar het debat kijkt. Zijn punt: de beleidspunten en voornemens zijn nu wel duidelijk. Kiezers willen zien hoe diep de kandidaat nagedacht heeft over de gevolgen van die voornemens, en hoe de kandidaat zover is gekomen. Kortom: hoe denken Trump en Clinton?

Via Itunes

 

  1. Twenty Sixteen National Journal. Afl. 83 Debate Club

Ligt de lat voor Trump lager dan voor Clinton? Ja. De verwachtingen voor Trump zijn een stuk lager. Als Trump een gemiddelde prestatie neer zou zetten, zou dat al als een overwinning kunnen tellen. En wat is de rol van de debatleider, en hoe proberen de campagnes die rol nu al te manipuleren.

Via Itunes

Hillary & Donald show: debatkoorts!

 

Wekelijks duik ik in het Amerikaanse verkiezingsgeweld voor het programma BNR De Wereld. Luister het fragment hier terug.

Het eerste presidentiele debat maandagnacht is belangrijk. Het is voor veel kiezers het eerste moment waarop ze echt inschakelen in de verkiezingsstrijd, dus hier kan het verschil gemaakt worden. In de peilingen zien we Clinton en Trump al een paar weken langzaam naar elkaar toe kruipen. Er zit nog maar een paar procent tussen de twee kemphanen.

Wie ook wint, de tv-zenders zien zichzelf nu al als grote winnaar. Verwacht wordt dat er rond de 100 miljoen mensen gaan kijken. Ter vergelijking: naar Romney en Obama keken vier jaar geleden gemiddeld zo’n 60 miljoen mensen. Dit debat zou in de buurt kunnen komen van de Super bowl, het belangrijkste sportevenement van het jaar. Daar keken vorig jaar zo’n 110 miljoen mensen naar.

De grote interesse is vooral te danken aan Trump. Zijn aanwezigheid staat garant voor spanning en sensatie. Dat is dan ook precies waar ABC op inzet. Ze jagen de debatkoorts nog even extra aan. Dit wordt het debat waar u al zo vreselijk lang op zat te wachten!

Maar de kandidaten moeten oppassen niet teveel in die toon mee te gaan. Van de kiezers voelt 57% frustratie en 55% walging als ze aan de verkiezingsstrijd denken, en beide kandidaten zijn nog altijd historisch impopulair.

Om te weten wat we van Clinton en Trump kunnen verwachten, hoef je alleen maar naar hun voorbereiding te kijken. Team Clinton bereidt zich voor op twee Trumps. De onvoorspelbare, die extreme dingen zegt, en een gematigde, meer presidentiële Trump.

Clinton is al weken bezig met dossiers doorploegen en oefendebatten houden. Haar team werkt samen met psychologen, en praat met mensen uit Trumps omgeving om the Don te doorgronden. Clinton wil Trump verslaan op feiten, maar wil de kijkers niet overladen met saaie dossiers. Daarom zoekt haar team vooral naar een manier om Trump te prikkelen, en tot fouten te dwingen.

Trump zit veel minder goed in de dossiers dan Clinton, en zegt zich vooral niet teveel te willen voorbereiden op het debat. Trump wil zichzelf zijn. Het verhaal gaat dat Roger Ailes, de na een seksschandaal opgestapte baas van Fox News, een grote rol heeft in de voorbereidingen. Een man die precies weet hoe je de media moet bespelen. Verder zijn er bij Trump vooral veel vraagtekens. Hoe hij zich precies voorbereidt en hoeveel, weet alleen de binnenste cirkel van zijn campagne. En in dit geval is dat uiteindelijk alleen Trump zelf.

Er zijn een paar valkuilen voor zowel Trump als Clinton. Trump moet zich niet uit de tent laten lokken, en zelf de regie in handen houden. Dat lukte tijdens de primary-debatten heel aardig. Maar, toen had hij altijd meerdere tegenstanders om de aandacht over te verdelen. Nu is dat anders. Hoe gaat Trump daarmee om? Trumps succes zal ook afhangen van hoe de debatleider omgaat met onwaarheden. Daar kwam Trump tot nu toe mee weg. Maar wat doet hij als de moderator hem door blijft zagen?

Clinton moet niet te ijzig en onsympathiek overkomen, een gevaar dat altijd op de loer ligt bij deze dossiertijger. Daarnaast mag ze na alle speculaties over haar gezondheid natuurlijk geen hoestbui krijgen. Mocht de kriebelhoest toeslaan, dan moet ze een gevatte opmerking klaar hebben. Haar nummer 1 probleem blijft geloofwaardigheid. Dat bleek ook deze week weer. Charlie Crist, voormalig gouverneur van Florida, vertelt dat hij op Clinton gaat stemmen omdat ze zo eerlijk is. Het publiek reageert met een sarcastische lachbui. Dit is een zaal kiezers in de zeer belangrijke swingstate Florida. Daar is voor Clinton dus nog werk aan de winkel.