jeb bush

Bush, Trump en de kille cijfers van Amazon

crippled-americaMeterslange rijen, eindeloze hoeveelheden selfies en zelfs een fan met een tatoeage bij de een, en complete stilte bij de ander. Het contrast tussen de boekpresentaties van Donald Trump en Jeb Bush kan bijna niet groter. Trump kan een trucje en voert dat perfect uit. De verkoopcijfers laten ondertussen zien dat Bush zich serieus moet afvragen: can he fix it?

Een nieuw boek is een mooie manier om jezelf en je campagne weer even op de kaart te zetten. Opnieuw je boodschap neerzetten en media-aandacht pakken. Trump kan wel een duwtje in de rug gebruiken. In verschillende peilingen gaat hij nek aan nek met Ben Carson, en Marco Rubio lijkt achter hem nieuw elan te krijgen. Bush heeft geen duwtje, maar een complete herstart nodig. Hij blijft dalen in de peilingen, en raakt de aansluiting met de koplopers kwijt.

Trump pakt het precies aan zoals je dat van hem verwacht. Crippled America is zeker voor het patriottische Amerika een prikkelende titel. Op de voorkant natuurlijk  het gezicht van Trump. Ook de boekpresentatie is typisch Trump: in de Trump Tower in New York. Lange rijen en natuurlijk het standaard Trump-kunstje. Hij  brandt al zijn tegenstanders een voor een af.

Gevolg: in vrijwel alle interviews die de kandidaten doen deze week moeten ze reageren op Trump, en in de media gaat het over Trump, Trump, Trump. De regie is weer in handen van… Trump.

Bush probeert ook de regie over zijn eigen campagne terug te krijgen met zijn boek. Maar of dat gaat lukken is sterk de vraag. Reply all is gebaseerd op de e-mails die hij verstuurde als gouverneur van Florida. Een duidelijke verwijzing naar Hillary Clinton, die haar e-mails alleen onder dwang naar buiten brengt. Maar ook ongelooflijk saai. Bush koos ervoor om het voornamelijk als E-book naar buiten te brengen. Modern, maar zonder lancering a la Trump. En dus krijgt hij veel minder publiciteit.

Voor Bush geen selfies en lange rijen bij het signeren, maar vooral de kille cijfers van Amazon. (Inmiddels de grootste boekwinkel van de VS) Daar staat Trump op vrijdagmiddag  op de 18e plek in de best sellers lijst, de hoogst genoteerde presidentskandidaat. Bush is in de top 100 niet terug te vinden. Bij het schrijven van deze column staat hij op een anonieme nummer  9973. (Amazon ververst de lijsten elk uur) In de verschillende politiek georiënteerde lijsten komt Trump veelvuldig terug, Bush bijna niet.

De boeken van Bush en Trump zijn een metafoor voor de twee campagnes. Trump heeft precies één trucje en voert dat perfect uit. Voorlopig nog steeds met succes. Bush heeft nog steeds zijn trucje niet gevonden. Dat blijkt ook uit zijn nieuwe campagneslogan “Jeb can fix it”. Die slaat natuurlijk op het fiksen van Amerika, maar wordt door Amerikaanse media vertaald als het fiksen van zijn campagne. Wat zal Jeb jaloers naar Donald kijken. Trump voert een campagne volgens het boekje, maar dan wel zijn eigen boekje. Bush zoekt ondertussen nog steeds de handleiding.

Deze column verscheen eerder ook op de website van BNR Nieuwsradio

Bush heeft snufje Clinton nodig

Dit weekend was er crisisoverleg bij de familie Bush. Naast de top uit het campagneteam was er dubbele presidentiële inbreng in de vorm van pa Herbert Walker Bush en broer George W. Bush. Ze kwamen samen om te bepalen hoe het roer van de SS Bush om moet. Bush zakt weg in de peilingen, en de donaties lopen terug. Daarom gaat Jeb in ieder geval flink snijden in zijn personeel. Het salaris gaat met veertig procent naar beneden, en een kwart van de medewerkers op het hoofdkantoor moet weg.

Maar er zal meer moeten gebeuren. Landelijk staat Bush nu op de vijfde plek in de peilingen, op ruime afstand van Trump, Carson en Rubio, en zelfs achter Cruz. Ook in de primary-staten schiet het niet op. In Iowa staat Bush vijfde, in New Hampshire derde. Inmiddels is New Hampshire van levensbelang. Als hij daar niet goed scoort, verkleint dat zijn overlevingskansen aanzienlijk. Daarom gaat Bush zich vanaf nu vooral richten op de eerste staten, en laat de rest van het land links liggen.

Pa Bush volgt het allemaal met groeiende verbazing. De oud-president is inmiddels 91, maar leest drie kranten per dag en blijft tot laat op om alle tv-programmas rond de verkiezingen te zien. De Republikeinse partij is niet meer die uit zijn gloriedagen, en op sommige kandidaten (Trump) lijken de politieke regels niet meer toepasbaar. Hij snapt het niet meer, zo schrijft de New York Times in dit vermakelijke stuk. “I’m getting old at just the right time ”, zegt hij tegen vrienden. Maar opgegeven hebben ze het nog niet. Ma Bush loopt rond met een Jeb!-sticker op haar looprek, en pa houdt januari 2017 vrij, want dan is de inauguratie.

Waarom lukt het maar niet voor Bush? Het draait deze campagne om de politieke outsiders: Trump gaat nationaal nog altijd fier aan de leiding, maar is nu in Iowa ingehaald door die andere outsider: neurochirurg Ben Carson. Bush komt daar als establishmentkandiaat niet tussen. Hij presenteerde zich steeds als het redelijke alternatief voor Trump. Maar ook die positie raakt hij kwijt. Op dat punt is Marco Rubio hem voorbij gestreefd.

Ook komt Jebs persoonlijkheid niet goed uit de verf. Trump haalt hem het bloed onder de nagels vandaan door hem steevast ‘low energy’ te noemen. Mat en saai, en dus geen geschikt leider. (Trump gebruikt bij Carson nu hetzelfde trucje). Jeb ziet er inderdaad uit alsof hij een extra batterij kan gebruiken. Hij haalt geen energie uit het campagnevoeren, is stijfjes en verkrampt. Bush lijkt het gewoon niet leuk te vinden. Hieronder bijvoorbeeld, laat hij zich even gaan als hij wéér naar Trump wordt gevraagd.

De gevolgen van Bush’ slechte periode worden woensdagnacht duidelijk zichtbaar door zijn plek op het podium bij het derde Republikeinse debat. Frontrunner Trump mag in het midden, met naast hem Carson en Rubio, daarna pas Bush. Jeb schuift letterlijk langzaam uit beeld. Hij moet dit debat dan ook meer dan ooit  goed voor de dag komen. Hij moet enthousiasme losmaken en zijn grote donoren gerust stellen. Bush moet laten zien waarom hij ooit als de onvermijdelijke kandidaat voor de Republikeinen werd gezien.

Dat is precies wat Clinton de afgelopen twee weken heeft gedaan bij de Democraten. Ze won het eerste debat. Ze kwam onbeschadigd uit de Benghazi-hoorzitting, en profiteerde zelfs van dit circus. Na elf uur verhoren had Clinton zich vooral neergezet als een vrouw met ervaring en dossierkennis, eigenlijk best geschikt voor het presidentschap. Een website noemde het haar beste, en langste campaign ad ooit.  Als bonus besloot Joe Biden mede door Clintons presteren niet in de race te stappen.

Hillary Clinton veranderde in veertien dagen tijd van een kandidaat met een groot probleem, weer in de grote koploper. Dat zou die andere dynastie ook wel willen. Misschien moet pa Bush voor het volgende crisisoverleg nog wat extra presidentiële ervaring aanspreken, en even bellen met the comeback kid zelf, Bill Clinton.