muur

Election Express: Trump ís de gevestigde orde

In politiek Washington is Trump de kandidaat tegen de gevestigde orde. Maar maatschappelijk gezien is hij zo  establishment als maar kan. Hij verdedigt de belangen van blanke mannen. En ja, daar komt ook racisme bij kijken.

Onze Uber-chauffeur Guillermo heeft zijn navigatiesysteem op Spaans ingesteld. Hij luistert naar een lokale Spaanstalige radiozender. Alleen de merknamen in de reclames versta ik. Ford, Chili’s en sportzender ESPN komen voorbij. Guillermo woont met plezier in Miami, en rijdt in een mooie auto. Hij lacht om het getoeter om hem heen. “The traffic here is crazy.” Dat is ook meteen het enige dat hij in het Engels kan zeggen. In Miami valt me weer op hoe groot de muren tussen verschillende bevolkingsgroepen zijn in de VS.

Latino’s doen vaak de klusjes die blanke Amerikanen niet willen doen. Ze houden vanuit de spoelkeukens de economie draaiende, maar maatschappelijk staan ze aan de zijlijn. In Texas is de grappig bedoelde uitdrukking “I’ll let my Mexican do it”, heel gewoon.  Trump wil het aantal illegalen verminderen. In eerste interviews na zijn verkiezing heeft hij bevestigd dat hij 2 à 3 miljoen illegalen direct uit wil zetten. Ter vergelijking: dat is evenveel als Obama in 8 jaar uitzette. Overigens is dit nog mild van Trump. Tijdens zijn campagne zei hij alle circa 12 miljoen illegale Hispanics te willen deporteren. (Dat zou overigens knap ingewikkeld worden, luister dit gesprek  maar eens terug)

Trump gaat er graag prat op dat hij een anti-establishment kandidaat is. Politiek gezien is hij dat ook. Maar maatschappelijk gezien is hij dat duidelijk niet. Hij is een rijke blanke man met alle kansen en mogelijkheden die daarbij horen. Trump had de Clintons op zijn bruiloft. Democraten en Republikeinen kwamen bij hem bedelen om campagnedonaties. Meer establishment dan Trump wordt het niet. Trump verwoordt de angsten van met name blanke mannen die hun hoge positie op de maatschappelijke ladder dreigen kwijt te raken. Dit is de bevolkingsgroep die jarenlang de dienst uitmaakte, voordat globalisering de markten open gooide en de latino’s en andere minderheden vaste voet aan de grond kregen.

De Trump-campagne flirt geregeld met de ‘alt right’-beweging. Een  groep die om nationalisme en bescherming van eigen cultuur draait, en waar ook racistische elementen in zitten. Trump wijst die elementen niet direct af. Hij probeert ze achter zich te houden zonder dat hij andere groepen van zich vervreemdt. De benoeming van beroepsprovocateur Steve Bannon tot zijn belangrijkste adviseur in het Witte Huis is een duidelijke aanwijzing dat Trump zijn koers ook als president niet verandert.

Bannon was als hoofdredacteur van het rechtse alt right-platform Breitbart.com verantwoordelijk voor heel wat discutabele headlines en veel complottheorieën. Een Trump-criticaster werd een ‘renegade Jew’, Vrouwen worden onaantrekkelijk van de pil, en de Confederate flag verwijst naar een glorieus verleden. En de lijst is nog langer. Volgens Bannons ex-vrouw wilde hij zijn tweelingdochters niet op een eliteschool in Los Angeles hebben omdat er teveel Joden rondliepen.

Trump richt zich nu op de Mexicanen. Dat lijkt raar in een land dat is opgebouwd door immigranten, maar dat wantrouwen richting nieuwkomers is er altijd geweest. Vraag maar aan de Ieren, de Italianen, de Grieken en Oost-Europeanen. Allemaal kregen ze het zwaar te verduren van de groepen die voor hen naar Amerika kwamen. Altijd was er de angst dat het zo zorgvuldig opgestelde recept van die nieuwe Amerikaanse samenleving verpest zou worden door nieuwe, onbekende ingrediënten. De nieuwkomers zijn criminelen, lui, snappen dit land niet. Ze zijn anders, en minder dan wij. Nu is het dus de beurt aan de Latino’s.

Trump heeft nooit precies uitgelegd op welke periode hij doelt als hij zegt dat hij Amerika “great again” wil maken. Maar een ding staat altijd centraal in zijn plannen: zorgen dat de blanke Amerikaan het weer voor het zeggen krijgt in Amerika. Diezelfde groep die al een paar honderd jaar de baas is in de VS. Het establishment dus.

Election Express: Trumps Mexicaanse muur? Die staat er al!

 


Het is druk in de Walmart van Douglas. Oma’s en moeders met kinderen. De voertaal is Spaans. De bordjes in de winkel zijn tweetalig: er is een speedy checkout, maar ook een caja rapida. Ze verkopen bijna net zoveel Mexicaanse biermerken als Amerikaanse. En ze hebben echte pinatas.

Direct achter de Walmart is het nog drukker. Een rij van auto’s en mensen voor de smalle grensovergang naar Mexico. Aan weerszijden van de hokjes een groot dubbel hek. Het eerste hek is zo’n vier meter hoog en van gaas. Het wordt overschaduwd door een nog hoger roestkleurig metalen hek er meteen achter. De inwoners van het Amerikaanse Douglas kunnen vanuit hun tuinen nog net de Mexicaanse vlag zien wapperen. Maar erheen lopen, kan niet. Het grensdorp is hermetisch afgesloten.

Een van Trumps grootste verkiezingsbeloften is een muur. Maar langs zo’n 900 kilometer van de Mexicaans-Amerikaanse grens staat al jaren precies zo’n muur. Nou ja, ze noemen het hier liever een hek. Dat klinkt vriendelijker. Hek of muur, Trump vindt dat de afscheiding hoger moet. Daarnaast wil hij de gaten in de grens opvullen met nog meer muur. Want nu kunnen illegalen en smokkelaars nog gewoon een stuk omrijden.

Voor Trumps muurplannen zijn felle voor –en tegenstanders. En tussen die twee kampen loopt ook een duidelijk scheiding: Democraten zijn tegen en Republikeinen zijn voor. De Latino’s in de grensregio keren zich logischerwijs tegen de muur. De El Paso Times meldt een duidelijke toename in early voting in de counties aan de grens. Volgens peilingen zouden dat vooral stemmen voor Clinton en tegen Trump zijn. In sommige counties gingen de eerste dagen 80 tot 120% meer mensen vroeg stemmen dan in 2012.

Dit zouden voornamelijk Latino-kiezers zijn. Op een lokale radiozender worden ze opgeroepen massaal te gaan stemmen. “Hij wil een muur. Maar als wij samenwerken, zijn wij een muur van 10 miljoen mensen. Een muur om het presidentschap.”

Het belangrijkste argument voor de muur, is veiligheid. Er komt drugs binnen via Mexico, volgens Trump in grote hoeveelheden. Ook zouden er volgens Trump IS-strijders via Mexico het land binnenkomen. Alexis, jaar of dertig, opgegroeid in Douglas, voelt zich meer op zijn gemak in zijn stadje sinds de muur er is. Dat het hek bij sommige mensen door de achtertuin gaat, vindt hij geen probleem. “Mooi is anders, maar ach, je went eraan. We hebben minder criminaliteit nu. Veiligheid staat voorop.”

Mike is een Vietnam-veteraan. Hij reist al drie jaar met een minicaravan “a rolling kingsize matrass” van camping naar camping. Met zijn grijze haar, baard, en een net iets te ver open geknoopt Hawaii shirt ziet hij eruit als een overjarige hippie. En dat is hij eigenlijk ook. Hij verkocht zijn huis voor een vrijer leven, maar kan door zijn kleine pensioentje ook niet meer terug naar een vast huis. Hij zit nu vast in zijn zelfgekozen vrijheid.

Al dat gepraat over hekken en muren snapt hij niet. Amerika heeft volgens hem zelf deze situatie met 11 miljoen illegale immigranten gecreëerd. Boeren, rijken, de horeca: niemand stelt vragen als een illegaal aanklopt voor goedkope klusjes. Amerika is verslaafd aan deze slecht betaalde krachten. “Wie gaat die huizen schoonmaken als die kamermeisjes en schoonmaaksters allemaal terug moeten?” Volgens Mike gaan Trump en Clinton dat probleem beiden niet oplossen. Als Bernie Sanders nou nog mee had gedaan…

“We hebben dringend meer muur nodig, hier in the United States of Mexico. En Trump gaat die muur leveren!” Tom en Brenda zijn overtuigd Republikein. Ze ontvluchten de kou van Iowa om de zon van het zuiden op te zoeken. Ze hebben Amerika zien afglijden de afgelopen 8 jaar, en moeten er niet aan denken dat er nog vier jaar een Democraat in het Witte Huis zit.

De muur en immigratie zijn belangrijke punten voor Brenda. “In Iowa hoefde de deur niet op slot, lieten we de sleutels in de auto zitten. De laatste jaren voel ik me steeds minder veilig.” Ze maken zich zorgen om de fabrieken die naar Mexico vertrekken en de immigranten die ze ervoor terugkrijgen. “Ze pikken Amerikaanse banen in.” Zij zien het liefst de grenzen dicht, en het vrijhandelsakkoord NAFTA van tafel. Dat verdrag zorgt ervoor dat Amerikaanse bedrijven naar Mexico vertrekken. Bedankt Bill Clinton, daar heeft Amerika nog steeds last van. “NAFTA? Because we have ta!”

Maar Douglas profiteert ook van de Mexicaanse buren. “Al die Mexicanen doen tenminste nog inkopen bij de Walmart. Van Amerikanen moet de middenstand het op dit moment niet hebben.” Van Roy mag het allemaal wel wat minder streng. Hij runt een camping/schietbaan niet ver van de grens. Volgens hem is de stroom illegalen al jaren geleden opgedroogd. Economisch gaat het nog steeds niet goed in dit gebied. Dus is het voor veel Mexicanen beter om weg te blijven, of zelfs weer terug te keren naar Mexico. Acht jaar geleden werden er nog vijftig illegalen van zijn oprit geplukt. Maar de laatste jaren is dat niet meer voorgekomen.

Tom uit Iowa denkt dat president Trump uiteindelijk niet een fysieke muur zal bouwen. Er moet een elektronische muur komen, met drones, detectors en camera’s. Dan is zo’n dure fysieke muur helemaal niet nodig. Mike gelooft het allemaal wel. “Bij deze natuurcamping staat een waarschuwingsbord ‘pas op voor illegale immigranten.’ Wat moet ik daar nou mee? De controles, de drones, de helikopters, het is allemaal voor de bühne.”


In het radioprogramma Good Morning New Mexico gaan de twee conservatieve hosts los op Hillary Clinton. Ze negeert het grensprobleem, en Amerika gaat down the drain. “We are the greatest country on earth. Daarom willen mensen hierheen komen. Maar daarvoor hebben we nu een leider nodig die de muur bouwt die Amerika nodig heeft.”

De hoofdstraat van Douglas is ondertussen verlaten. Het is een doodlopende weg geworden; als je hem helemaal uitrijdt, stuit je op de grens. Winkels lijken al jaren gesloten, ramen zijn dichtgespijkerd. Er zijn geen klanten voor de overgebleven dollarshops. Geen Amerikanen, en geen Mexicanen.

BNR SPitsuur: Trumps trip naar Mexico

In het programma Spitsuur mocht ik uitleggen waarom Trump naar Mexico gaat, en wat zijn exacte standpunten zijn als het gaat om immigratie. Veel van Trumps plannen zijn moeilijk uit te voeren. Trumps muur zou miljoenen kosten en het kost nog eens heel veel geld om al die 11 miljoen illegalen uit te zetten. Bovendien is het nog maar de vraag of Amerikaanse economie zonder al die immigranten kan.

Luister het fragment in de uitzending bij Petra Grijzen hier terug.