texas

Election Express: Trump en de verdeelde Staten van Amerika

“Het goede nieuws is dat Trump nu naar Washington verhuist!” New Yorkse humor, op straat vlakbij de Trump Tower. Daar vechten journalisten, toeristen en demonstranten om een beetje ruimte op de stoep. “This is not my President” wordt gescandeerd. Er wordt zelfs een Amerikaanse vlag verbrand. Maar New York is niet Amerika. Het land is op veel manieren verdeeld, en ook tussen stad en platteland loopt een scheidslijn.

Reizend van Los Angeles naar Orlando, dwars door de zuidelijke staten, was het verschil steeds duidelijk te zien aan de yard signs. Die bordjes voor in de tuin met de naam van de kandidaat erop. In de steden zagen we Clinton. Buiten de steden was de steun overweldigend voor Trump. In Texas, Louisiana, Mississippi, in al die dorpen en bij al die boerderijen waren de borden voor Trump.

Daar tussen de eindeloze grasvelden, de verlaten landweggetjes en de oude katoenplantages zijn ze opgetogen, en zijn de verwachtingen voor de nieuwe president hoog. Waar Obama acht jaar geleden de hope and change kandidaat voor links Amerika was, is Trump dat nu voor het meer conservatieve, rechtse Amerika. Trump moet Washington opschudden, en alles terugdraaien wat Obama heeft ingezet.

Obama is in deze streken ongelooflijk impopulair. Want onder zijn presidentschap is Amerika afgegleden, is de heersende mening. Het vreselijke Obamacare verplicht werknemers en werkgevers tot veel te dure verzekeringen, de banen verdwijnen naar het buitenland en hij wil Amerikanen hun wapens afpakken, zodat ze makkelijker onder de duim te houden zijn.

Dit is Trump country. De kiezers hier zijn vaker ouder, vaker witter en vaker ontevreden over hoe het met het land gaat. Ze kijken argwanend naar die cappuccino drinkende New Yorkers. Waarom 4 dollar uitgeven voor Starbucks-koffie als je ook ouderwets eerlijke filterkoffie voor minder dan de helft kan krijgen? En wat een gedoe met die dure hybride Priussen. Een heerlijk ronkende American made pickup-truck werkt toch net zo goed.

Paul Krugman schreef na de uitslag dat hij zijn landgenoten niet meer kende. “Deze mensen willen een ander Amerika dan wij willen.” Daar heeft hij gelijk in. Krugman staat als columnist voor de New York Times heel ver af van de gemiddelde Texaan. En die Texaan voelt weerzin als hij aan die linkse, feiten verdraaiende krant denkt. Die Texaan voelt zich net zo onbegrepen als Krugman.

Dit is maar een voorbeeld van een van de vele manieren waarop de Verenigde Staten op dit moment vreselijk verdeeld zijn. Het is nu aan President-elect Donald Trump om dat hele land toch achter zich te krijgen. Dat wordt een moeilijke balanceer act. Hij moet zijn eigen kiezers tevreden houden. Die willen dat Obamacare meteen gestopt wordt, dat er een muur bij de Mexicaanse grens komt, en dat Hillary Clinton in de cel belandt. En dat willen ze allemaal op dag 1.

Dat is nu precies wat de andere helft van het land niet wil. Het was een vreselijk harde campagne. De verhoudingen tussen Republikeinen en Democraten zijn nog verder op scherp gezet. De teleurstelling bij Democraten is enorm. Trump moet de komende maanden toewerken naar een positie van samenbrengen in plaats van verdelen. Hij moet een president worden voor die boze blanke man met zijn filterkoffie, maar ook voor die cappuccino-drinkende millennial in de stad. Die kant heeft Trump nog niet eerder laten zien.

Election express: “Als Trump wint dan gaan Obama’s knokploegen  de straat op.” En 8 andere complottheorieën.

“Waar zijn jullie tijdens verkiezingsnacht?” “In New York.”  “Oh My.” Een bezorgd gezicht. Ik weet even niet wat hij bedoelt, en vraag hem dan maar met een grijns: “Geen goed idee?” Hij rolt met zijn ogen en zucht nog eens. “Als Trump de verkiezingen wint 8 november, dan stuurt Obama ‘the blacks’ de straten op. Berg je dan maar!” Oh. We hadden het net nog gezellig over alles wat er mis is met Hillary Clinton, een geliefd gespreksonderwerp hier op het platteland van Texas. Maar deze zag ik even niet aankomen.

De Trump-supporters die we hier spreken zijn meestal aardige en leuke mensen. Ze hebben vaak goede punten over wat er mis is met de politiek in Washington. Bonus: je kan meestal met ze lachen, en ze zijn een stuk minder prekering dan sommige Democraten. Ze zijn soms vol vuur, en soms gelaten over de persoon Trump. Bijna altijd zijn ze enthousiast over zijn boodschap. Maar meer dan eens komen er absurde complottheorieën voorbij.

De door Obama gestuurde stadsmilities bijvoorbeeld. Obama was oorspronkelijk een community organiser (soort straatcoach) in Chicago, en weet ook als president wel wat te regelen. Maar het lijkt me toch sterk dat hij zo’n geheim leger stand-by heeft staan. Toch houdt Patrick voet bij stuk: “Zwarten gaan nu al de straat op om willekeurige mensen, vaak ouderen, bewusteloos te slaan. De binnensteden gaan door een soort omgekeerde evolutie. Ze gaan terug naar een soort Afrikaans oerinstinct.”

Ik ben in dubio. Aan de ene kant ben ik wel klaar met dit gesprek. Aan de andere kant wil ik weten waar hij dit vandaan heeft, en wat hij allemaal nog meer gelooft. Ik begin voorzichtig. “Het lijkt me moeilijk om goede informatie te halen als kiezer. Beide kanten hebben hun eigen waarheden. Welke moet je geloven?” Nee de media gelooft hij niet. “Die spannen samen met de overheid om de status quo te behouden. Ik haal mijn informatie van het internet. Daar selecteer ik dan zelf wat ik aannemelijk vindt.” Dat klinkt inderdaad zeer betrouwbaar. Maar hij is zeker niet de enige hier.

“Jullie weten dit misschien niet, maar dit land glijdt langzaam af richting communisme. Mensen durven niet meer te zeggen wat ze denken.” Barbara en ik kijken elkaar bedenkelijk aan. Patrick is vriendelijk, komt intelligent over en is heel behulpzaam. Het type aardige buurman. Maar als hij op stoom is, komt er een heel andere kant naar boven.

En Patrick is niet de enige. De complottheorieën hoor je overal. Vaak zijn het vuurtjes die al lang sluimeren, en nu door Trump worden aangewakkerd. Het is soms complete paranoia, vaak doorspekt met een aangeboren grote argwaan tegen de overheid. Een paar van de bizarste die we deze weken hoorden:

-Ambtenaren willen graag hun eigen baan behouden, en werken daarom Republikeinen tegen, die een kleinere overheid willen. Daarom controleert de belastingdienst Republikeinen veel strenger en maakt het kritische burgers monddood door middel van chantage.

-Ook leraren willen hun eigen baan veiligstellen en indoctrineren leerlingen met socialisme. Dit is ook de reden dat jongeren vaker op een Democraat stemmen.

-Stemfraude vindt op grote schaal plaats. Tegenover jouw stem staan honderden frauduleuze stemmen van dode, of niet bestaande kiezers. Doden stemmen over het algemeen op een Democraat. (In de praktijk zijn er heel weinig meldingen van verkiezingsfraude in de VS. Maar Trump waarschuwt er vaak voor.)

-Het hooggerechtshof gebruikt zaken als testcase om te zien hoever ze kunnen gaan bij het Amerikaanse volk. Op dit moment buigt het hof zich bijvoorbeeld over de rechten van transgenders. Patrick: “belachelijk, je weet toch wanneer je man of vrouw bent? Je bent straks niet meer veilig op je wc!” Als het volk hier niet tegen protesteert, gebeuren er straks nog veel gekkere dingen.

-Als Clinton als president voor strengere wapenwetgeving zorgt, dan verandert ze het land meteen in een dictatuur. Zonder wapens kunnen de burgers zich namelijk niet verdedigen, en is alles verloren.

-Clinton is een internationaal beroepscrimineel. Crooked Hillary is te koop, en ze wil president worden zodat ze niet meer vervolgd kan worden voor alle corruptie waaraan zij en haar vriendjes zich schuldig maken. (De Clintons worden achtervolgd door controverse, maar veroordelingen zijn er niet. Tijdens haar ministerschap was er de zweem van belangenverstrengeling vanwege haar werk voor de Clinton-foundation, maar ook hier geen veroordeling voor corruptie.)

-Clinton gaat de grens met Mexico helemaal opengooien, waardoor duizenden Amerikanen hun baan gaan verliezen. En er zullen massaal vluchtelingen uit IS-landen worden opgenomen. Daar wordt Clinton voor betaald.

-De media. Journalisten zitten in de zak van overheid en grote corporaties, zijn bovendien per definitie niet te vertrouwen. Ze verdraaien altijd de waarheid. Gelukkig voor ons vielen Nederlandse journalisten hier over het algemeen niet onder. “Maar als mijn zoon journalist had willen worden, zoals jij, dan was er een heel hard gesprek gekomen.”