verkiezingen

Nu.nl Podcast: verkiezingen New York

In de podcast van Nu.nl mocht ik vertellen over de verkiezingen in New York. Hoe spannend wordt het voor de Democratische burgemeester Bill de Blasio en wat is de invloed van president Trump in zijn Democratisch getinte thuisstad? de Blasio stond de dag voor de verkiezingen met dertig procent voor in de peilingen, dus daar durfde ik nog wel een voorspelling op te wagen.

Advertenties

Geert Wilders ‘The Dutch Trump’ bij The Daily Show

“Toen de Nederlanders zagen wat een Trump kan, toen dachten ze, laat ook maar. Ik stem wel op Mike Gurgen”, zo zegt Trevor Noah. Om daar even later aan toe te voegen: “Or whatever his name is.”

Normaal gesproken zouden verkiezingen in Nederland ons niet interesseren, maar Geert Wilders zorgde ervoor dat de wereld toekeek, zo stelt de Daily Show. Waarna een compilatie van verkiezingsbeelden en Geert Wilders voorbijkomt. Ook is er aandacht voor Rutte: “act normal or leave.”  Dat zou lastig kunnen worden met al die blowende toeristen, zo denkt Noah.

Wilders koos in Trump het verkeerde voorbeeld, denken ze bij de Daily Show. Nederlanders zagen wat Trump in Amerika doet, en kozen daarom maar niet voor Wilders.  Amerika is zo weer een voorbeeld voor de rest van de wereld, maar vooral voor hoe het niet moet. Een analyse die vaker te horen is geweest. Wilders ging naar beneden in de peilingen toen Trump in de problemen kwam. Maar of wij Nederlanders echt vooral naar Amerika kijken bij onze eigen verkiezingen? Dat lijkt vooral het Amerika-centrische wereldbeeld dat bij een Amerikaans TV-programma past. Je zou tenslotte ook kunnen zeggen dat Wilders niet ‘the Dutch Trump’ is, maar Trump ‘the American Wilders’. Wie was er nou eerder?

Election Express: Trump en de verdeelde Staten van Amerika

“Het goede nieuws is dat Trump nu naar Washington verhuist!” New Yorkse humor, op straat vlakbij de Trump Tower. Daar vechten journalisten, toeristen en demonstranten om een beetje ruimte op de stoep. “This is not my President” wordt gescandeerd. Er wordt zelfs een Amerikaanse vlag verbrand. Maar New York is niet Amerika. Het land is op veel manieren verdeeld, en ook tussen stad en platteland loopt een scheidslijn.

Reizend van Los Angeles naar Orlando, dwars door de zuidelijke staten, was het verschil steeds duidelijk te zien aan de yard signs. Die bordjes voor in de tuin met de naam van de kandidaat erop. In de steden zagen we Clinton. Buiten de steden was de steun overweldigend voor Trump. In Texas, Louisiana, Mississippi, in al die dorpen en bij al die boerderijen waren de borden voor Trump.

Daar tussen de eindeloze grasvelden, de verlaten landweggetjes en de oude katoenplantages zijn ze opgetogen, en zijn de verwachtingen voor de nieuwe president hoog. Waar Obama acht jaar geleden de hope and change kandidaat voor links Amerika was, is Trump dat nu voor het meer conservatieve, rechtse Amerika. Trump moet Washington opschudden, en alles terugdraaien wat Obama heeft ingezet.

Obama is in deze streken ongelooflijk impopulair. Want onder zijn presidentschap is Amerika afgegleden, is de heersende mening. Het vreselijke Obamacare verplicht werknemers en werkgevers tot veel te dure verzekeringen, de banen verdwijnen naar het buitenland en hij wil Amerikanen hun wapens afpakken, zodat ze makkelijker onder de duim te houden zijn.

Dit is Trump country. De kiezers hier zijn vaker ouder, vaker witter en vaker ontevreden over hoe het met het land gaat. Ze kijken argwanend naar die cappuccino drinkende New Yorkers. Waarom 4 dollar uitgeven voor Starbucks-koffie als je ook ouderwets eerlijke filterkoffie voor minder dan de helft kan krijgen? En wat een gedoe met die dure hybride Priussen. Een heerlijk ronkende American made pickup-truck werkt toch net zo goed.

Paul Krugman schreef na de uitslag dat hij zijn landgenoten niet meer kende. “Deze mensen willen een ander Amerika dan wij willen.” Daar heeft hij gelijk in. Krugman staat als columnist voor de New York Times heel ver af van de gemiddelde Texaan. En die Texaan voelt weerzin als hij aan die linkse, feiten verdraaiende krant denkt. Die Texaan voelt zich net zo onbegrepen als Krugman.

Dit is maar een voorbeeld van een van de vele manieren waarop de Verenigde Staten op dit moment vreselijk verdeeld zijn. Het is nu aan President-elect Donald Trump om dat hele land toch achter zich te krijgen. Dat wordt een moeilijke balanceer act. Hij moet zijn eigen kiezers tevreden houden. Die willen dat Obamacare meteen gestopt wordt, dat er een muur bij de Mexicaanse grens komt, en dat Hillary Clinton in de cel belandt. En dat willen ze allemaal op dag 1.

Dat is nu precies wat de andere helft van het land niet wil. Het was een vreselijk harde campagne. De verhoudingen tussen Republikeinen en Democraten zijn nog verder op scherp gezet. De teleurstelling bij Democraten is enorm. Trump moet de komende maanden toewerken naar een positie van samenbrengen in plaats van verdelen. Hij moet een president worden voor die boze blanke man met zijn filterkoffie, maar ook voor die cappuccino-drinkende millennial in de stad. Die kant heeft Trump nog niet eerder laten zien.

Election express: dutchies for trump!

“Clinton moet de gevangenis in. Die vrouw is een crimineel. Dan liever Trump!” Een Nederlandse Amerikaan zie je al van verre staan. Maar een Nederlandse Republikein is even zoeken. Jo Bormans is er een. Een overtuigd Trump-stemmer. Hij kwam in ’74 naar Houston om voor een oliebedrijf te werken. Als het Nederlands elftal speelt is hij voor Oranje, maar qua politiek voelt hij zich veel meer thuis in de VS.

“Hillary Clinton is een enorm slecht mens. Ze heeft zich op de kosten van de belastingbetaler enorm verrijkt.” Bormans doelt op Clintons jaren als Minister van Buitenlandse Zaken. Het was vaag waar de minister ophield, en waar de Clinton foundation begon. Schijnbare belangenverstrengeling, maar zonder een veroordeling of officieel onderzoek. Waarom is hier dan niet meer verontwaardiging over?  Bormans: “Het interesseert de mensen niet, als ze maar geld krijgen van de regering, dan stemmen ze ervoor.”

Vanaf de bar in de keuken kijk je uit over de woonkamer met Amerikaans formaat TV en het zwembad. “We glijden af richting socialisme. Terwijl ik juist uit Nederland vertrok omdat het er zo socialistisch werd.” Dat socialisme achtervolgt hem dus nu naar de VS. “Nee daar ben ik niet over te spreken. Ik hoop ook daarom dat Trump wint. Niet omdat hij zo’n hoogstaand mens is, maar het alternatief is nog slechter.”

“De regering moet zo klein mogelijk blijven, en de mensen moeten voor zichzelf zorgen. En het is niet de taak van de regering om de zwakken te helpen op vakantie te gaan.” Voor Obama heeft hij geen goed woord over. Obama liet de staatsschuld oplopen, en mengde zich met Obamacare in de vrije markt. Dat hoort niet volgens Bormans. Voor hulp zijn liefdadigheidsinstellingen. “Het moet niet ten koste van de belastingbetaler gaan.”

Bormans is er niet gerust op dat zijn mede-Amerikanen voor Trump zullen kiezen. Het land is verdeeld. Jo’s vrouw Adri vertelt: “We doen geen inkopen bij die winkels van die vreselijke Soros. He’s a liberal, de eigenaar van Starbucks ook, daar komen we dus niet.” Met vrienden wordt niet veel over politiek gesproken. Lachend: “we willen wel vrienden overhouden.”

Hoe zal het land er over vier jaar bijliggen? Jo Bormans: “Slechter als Hillary president wordt en stuk beter als Trump president wordt. Als hij ook maar de helft uitvoert van wat hij zegt, dan gaat het een stuk beter. Als Hillary er komt dan weet ik zeker dat ze Obama-beleid doorzet, zoals Obamacare. En dat is echt een disaster.”

Election Express: Kiezen tussen “clown Trump” of “crimineel Clinton”

image

Gedempte stemmen achter ons op het beschutte terras. De blonde eigenaresse van restaurant the Secret Garden in Sedona, Arizona praat met een oudere gast, die haar zojuist heeft gecomplimenteerd met de creatieve gerechten. Nu stippen ze nog heel even de verkiezingen aan. “Het is kiezen tussen twee kwaden,” zegt de gast, doelend op Trump en Clinton. Het is precies die zin, die we de afgelopen drie weken tijdens onze reis door de zuidelijke staten van Amerika, heel vaak horen.

De meeste Amerikanen beginnen niet spontaan over de verkiezingen, maar als we ze er naar vragen zijn ze meestal onbescheiden in hun mening. “Don’t be afraid, you won’t be trown out of this country, because Trump won’t win”, zegt een kampeerder met een knipoog tegen me als hij verneemt dat ik uit Europa kom.

Spreken we in Californië vooral Clinton-stemmers, hoe westelijker we gaan hoe meer Trump-aanhangers zich bekend maken. Vaak mannen richting de pensioengerechtigde leeftijd. Een felgekleurde polo gespannen om het grote lijf. Witte sokken hoog opgetrokken in sportieve schoenen. Shorts. En vaak een petje met ofwel de tekst ‘make America great again’ ofwel een paar Trump-buttons.

Hartgrondige Clinton aanhangers zijn lastiger te herkennen. En misschien zijn het er ook wel minder. De meeste Hillary-kiezers die we tegen komen, willen niet op Trump stemmen. Ze zijn dus niet altijd voor Clinton, maar een stem op haar is minder erg dan op “die clown”, “die idioot”, “die mafklapper” of welke benaming Trump ook gegeven wordt. In lieftallige bewoordingen wordt in ieder geval niet over hem gesproken. Ook niet door kiezers die wel op hem stemmen overigens. Die lijken hem vooral te gedogen. “Trump is niet de allerbeste kandidaat”, zegt Arjan uit Houston, Texas. “Maar”, verwijst hij naar Bill Clinton “hij heeft tenminste geen vrouwen aangerand.”

Republikeinen noemen Clinton op hun beurt een crimineel, die er alleen maar op uit is het land kapot te maken. Het FBI onderzoek tegen haar is koren op hun molen. Trump is misschien ook niet hun meest ideale kandidaat, maar ze zijn loyaal aan hun partij. En Trump is een succesvolle business man. “Zijn bedrijven zijn winstgevend. Hij heeft de capaciteiten om de juiste mensen om zich heen te verzamelen en dat zal hij ook in Washington doen,” zegt Brian, vaste bewoner op een camping in Las Crucas, New Mexico. En het allerbelangrijkst: Trump heeft geen politiek verleden. Clinton heeft al fouten gemaakt en wordt onbetrouwbaar gevonden. Trumps politieke blazoen is nog schoon en dus is hij voor de mensen die op hem stemmen, de veilige(re) keus.

Veel Amerikanen zeggen wat wij in Nederland ook vinden: hoe heeft het zo ver kunnen komen? “Van de honderden miljoenen Amerikanen die er zijn, komen ze met deze twee!” Meer dan ooit zijn het de verkiezingen met twee kandidaten waar de meerderheid van het land niks in ziet. Maar echt druk kunnen de meesten zich daar niet om maken. Zolang zij maar geen last hebben van politieke inmenging. “Clinton is een drama voor het land, maar als zij gekozen wordt zal ik het niet echt merken. Ik heb een goede baan en mijn kinderen een goede opleiding, dus die komen er ook wel. Maar voor Amerika is het een drama”.

BM

Election Express: “Jullie denken vast dat wij gek zijn geworden”

Nadat een dollemansrit met een yellow cab kriskras door Los Angeles ons wat minder goed bevallen is (na letterlijk vijftig meter rijden hadden we al bijna een andere auto in de linkerflank zitten), heb ik – digitale spuit elf – maar eens een Uber account geopend. Wat een genot! En wat een leuke gesprekken hebben we gisteren gevoerd met onze Uber chauffeuses: 

“Jullie moeten wel denken dat wij Amerikanen gek zijn geworden”. Uber driver Cheryl had zo uit een gospelkoor gestapt kunnen zijn. Ze vindt het prachtig dat ze twee journalisten op de achterbank heeft zitten die de verkiezingen volgen. “They will love this at home!” Home is de plek waar ze het eigenlijk niet oveuber-chauffeuse-cheryl-loodst-ons-door-la-trafficr de verkiezingen heeft. Hoe anders is dat nu, gezeten in haar grijze Honda Civic. Terwijl Cheryl ons soepel door het drukke verkeer van Los Angeles richting Venice Beach stuurt, praat ze honderduit over die “verschrikkelijke kandidaat”. Eerst wil ze niet vertellen of ze daarmee Trump of Clinton bedoelt, “but he is such a… oh nee, nu weten jullie toch dat ik het over Trump heb!” Nooit zal haar stem naar die “circusattractie” gaan. Uiteraard begrijpt ze dat men in Europa met grote ogen kijkt naar het theaterspektakel wat zich afspeelt in de politieke arena van Amerika. En ja, Hillary vertelt ook leugens en er is gedoe met die e-mails enzo. “Het is kiezen tussen twee kwaden, dan kan je maar beter de minst erge kiezen”. Cheryl gaat voor Hillary, maar het is niet van harte. “Het is ongelooflijk dat Amerika in deze situatie terecht is gekomen”. 

We treffen Meghan, actress turned Uber-chauffeur (“Je kent me van Grey’s Anatomy en de Doritos commercial, maar het is een harde business”) op de terugweg van Venice Beach naar ons hotel. Ze heeft altijd Republikeins gestemd. Dat is vrij opvallend in het Democratische Californië. Ze heeft er geen enkel vertrouwen in dat haar stem zin heeft, want het zijn toch de kiesmannen die uiteindelijk bepalen welke kandidaat per Staat gekozen wordt. Daarin lijkt ze op de Republikeinse presidentskandidaat Trump, die riep eerder ook al dat de verkiezingen een farce zijn. Of Meghan ook van plan is om op Trump te stemmen? “Trump’s a total joke!” roept ze uit terwijl ze haar witte Jeep linksaf stuurt richting Rodeo Drive. Jan en ik zitten op de achterbank tussen haar Halloween-snuisterijen te luisteren terwijl ze van leer trekt. Nu is Megan de hele rit nergens positief over (“Ik woon bij de zee maar kom er nooit. Het water is zo zout”), maar Trumpie krijgt echt de volle laag. “Deze man is een schande voor ons land. Hoe kan hij ooit de handen gaan schudden van andere wereldleiders? Wie neemt hem serieus?” Op wie ze wel gaat stemmen weet ze nog niet. “Maar ik ga stemmen 8 november. Je moet stemmen. Als je niet gaat stemmen, mag je ook niet klagen over het resultaat.”

Vanmiddag gaan we de camper ophalen en dan begint de Election Express echt te rollen. Op naar Vegas, Austin en New Orleans!

BM.

BNR BLT: Vooruitblik verkiezingen 2016

Annette-van-Soest

Hoe lang houdt Donald Trump het nog vol? Krijgt Amerika voor het eerst een vrouwelijke president? En wie zijn de kapers op de kust voor dat felbegeerde plekje in het Witte Huis?

In de studio bij Annette van Soest vertel ik hoe de strijd om het Witte Huis er nu voorstaat, en welke kant het op zal gaan.  Luister hier mijn prognose voor 2016 terug in het programma BLT op BNR.